Sędziowskie kierownictwo postępowaniem dowodowym w polskim procesie cywilnym

Przedstawione w książce zagadnienia dotyczą jednego z najważniejszych etapów procesu cywilnego, jakim jest postępowanie dowodowe. Autorka omawia istotę, ewolucję, charakterystykę i funkcjonowanie zasady sędziowskiego kierownictwa postępowaniem dowodowym w procesie cywilnym przed sądami pierwszej i drugiej instancji. Ta płaszczyzna działalności jurysdykcyjnej sądu jest najistotniejsza dla sprawiedliwego rozstrzygnięcia sporu, a także najbardziej czasochłonna. W monografii ujęto cały zespół czynności instrukcyjnych, organizacyjnych i selektywnych, które zapewniają zebranie materiału procesowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Zaprezentowano, w jaki sposób sąd zapewnia z jednej strony utrzymanie dyscypliny i sprawnego przebiegu postępowania, z drugiej zaś – zgromadzenie materiału dowodowego pozwalającego na sprawiedliwe rozstrzygnięcie sprawy. Głównymi celami publikacji są: • ustalenie, które czynności sądu zalicza się do sędziowskiego kierownictwa postępowaniem dowodowym oraz scharakteryzowanie ich pod kątem gromadzenia materiału dowodowego, • przedstawienie modelu sędziowskiego kierownictwa postępowaniem dowodowym w polskim procesie cywilnym jako wycinka zarządzania postępowaniem cywilnym. Książka przeznaczona jest dla prawników praktyków – sędziów, adwokatów, radców prawnych i prokuratorów. Będzie cennym źródłem wiedzy dla pracowników naukowych i studentów prawa.

Spis treści

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 9 Wstęp 11 Rozdział I Pojęcie i ewolucja sędziowskiego kierownictwa postępowaniem dowodowym 15 1. Definicja sędziowskiego kierownictwa i jego znaczenie dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia 15 1.1. Uwagi wprowadzające 15 1.2. Kierowanie postępowaniem jako środek zapewniający ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia 18 2. Sędziowskie kierownictwo postępowaniem dowodowym jako zasada procesu cywilnego 31 2.1. Uwagi wprowadzające 31 2.2. Naczelne zasady procesu cywilnego mające wpływ na ustalenie podstawy rozstrzygnięcia 33 3. Ewolucja sędziowskiego kierownictwa postępowaniem dowodowym w polskim procesie cywilnym 44 3.1. Uwagi wprowadzające 44 3.2. Modele polskiego procesu cywilnego 47 Rozdział II Sędziowskie kierownictwo postępowaniem dowodowym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji 65 1. Zarys procesu gromadzenia materiału dowodowego 65 1.1. Uwagi wprowadzające 65 1.2. Czynności sędziowskiego kierownictwa postępowaniem dowodowym 69 2. Działania instrukcyjne i organizacyjne sądu pierwszej instancji 74 2.1. Uwagi wprowadzające 74 2.2. Czynności instrukcyjne i organizacyjne 92 2.2.1. Pouczenia na podstawie art. 5 i 212 k.p.c. 93 2.2.2. Pouczenia dotyczące przedmiotu procesu 100 2.2.3. Zależność czynności instrukcyjnych od sposobu organizacji postępowania 109 3. Czynności selektywne sądu ukierunkowane na ocenę przydatności i dopuszczalności materiału procesowego 129 3.1. Uwagi wprowadzające 129 3.2. Merytoryczne przyczyny pominięcia dowodu 147 3.3. Pominięcie dowodu z przyczyn formalnych 155 3.3.1. Pominięcie dowodu, którego przeprowadzenie wyłącza przepis kodeksu 155 3.3.2. Dowód niemożliwy do przeprowadzenia 160 3.3.3. Dowody spóźnione i dowody zmierzające do przedłużenia postępowania 162 3.3.4. Przesłanki ekskulpacyjne uzasadniające dopuszczanie dalszych twierdzeń i dowodów 175 Rozdział III Instytucja nadużycia prawa procesowego jako instrument sędziowskiego kierownictwa postępowaniem dowodowym 183 1. Uwagi wprowadzające 183 2. Instytucja nadużycia prawa procesowego w polskim procesie cywilnym 209 3. Nadużycie prawa procesowego w toku postępowania dowodowego 216 Rozdział IV Dopuszczenie dowodów z urzędu 229 1. Uwagi wprowadzające 229 2. Przesłanki dopuszczenia przez sąd dowodów z urzędu 242 Rozdział V Sędziowskie kierownictwo postępowaniem dowodowym w postępowaniu apelacyjnym 245 1. Uwagi wprowadzające 245 2. Struktura sędziowskiego kierownictwa postępowaniem dowodowym przez sąd drugiej instancji 246 3. Procesy decyzyjne w warstwie kontroli materiału procesowego zebranego przed sądem pierwszej instancji 253 4. Procesy decyzyjne w warstwie oceny dopuszczalności nowych twierdzeń i dowodów prezentowanych przez strony 266 5. Możliwość dopuszczenia dowodów z urzędu przez sąd drugiej instancji 275 Zakończenie 279 Bibliografia 289