Rynek pracy. Perspektywa instytucjonalna

Książka jest niezwykle interesującym i godnym uwagi socjologicznym ujęciem problematyki rynku pracy, napisaną z rozmachem wieloaspektową pracą, umiejętnie łączącą wątki społeczne, gospodarcze oraz kontekst polityczny. Punktem wyjścia rozważań Autorki jest prezentacja rynku pracy jako przedmiotu zainteresowania socjologii. Charakteryzuje ona rynek pracy jako swoistą instytucję życia społecznego, obejmującą ogólne mechanizmy współdziałania ludzi, procesy wymiany, dystrybucji i cyrkulacji pracy, interakcje zachodzące między właścicielem swej siły roboczej a nabywcą tej siły, czyli pracodawcą. Szczególne miejsce zajmuje problematyka przyswojenia przez społeczeństwo reguł rynku i rynku pracy. Autorka definiuje swój paradygmat teoretyczny jako podejście instytucjonalne, które oznacza koncentrację wysiłków poznawczych na badaniu instytucji rynku pracy integrujących strony stosunków pracy. Ogólnej charakterystyce kategorii opisu rynku towarzyszy w większości kwestii wyraźnie artykułowany wątek diagnostyczny. Szczególnie rozbudowane są analizy dotyczące segmentacji rynku pracy. Autorka wykracza poza standardową formułę segmentacji, obejmującą: rynek kontrolowany przez grupę zawodową, rynek tradycyjny, rynek administrowany, rynek kontestujący, wolny rynek oraz nieformalny rynek pracy (szara strefa). Wprowadza kolejne szczegółowe kategorie segmentacji rynku: rynek wewnętrzny i zewnętrzny, lokalne rynki pracy, rynek sektora prywatnego i publicznego, rynek małych firm, niestandardowe formy zatrudnienia. Przeprowadzone badania prowadzą Autorkę do ogólnej konkluzji, dotyczącej polityki i strategii rynku pracy: "W Polsce nie istnieje konsekwentny model polityki rynku pracy. Mamy do czynienia z obecnością elementów polityki wolnorynkowej i polityki opartej na konsensusie pomiędzy partnerami społecznymi, z tym że ten drugi typ posiada silniej zaznaczone elementy i lepiej wpisuje się w oczekiwania społeczne. Protesty świata pracy w Polsce, w szczególności związków zawodowych, przeciwko liberalizacji Kodeksu Pracy oznaczają, że poparcie dla polityki wolnorynkowej nie jest zbyt duże" (s. 243).

Spis treści

Wstęp 7 1. Rynek pracy jako przedmiot zainteresowania socjologii. W kierunku analizy instytucji 15 2. Zmiana na rynku pracy. Jej pomiar i interpretacja 26 3. Praca jako dobro rynkowe i nierynkowe 56 4. Zmiana znaczenia pracy pod wpływem mechanizmów rynku 68 5. Problem przyswojenia reguł rynku, w tym rynku pracy 87 6. Segmentacja rynku pracy 106 7. Bezrobocie jako fatum rynkowe 150 8. Wzrost mobilności pracowników na rynku pracy 178 9. Rynek pracy a system edukacyjny. Paradygmat dopasowania 201 10. Polityka i strategia rynku pracy w kontekście społecznym 224 11. Instytucjonalizacja rynku pracy 251 Zakończenie 267 Spis tabel i wykresów 273 Indeks nazwisk 279