Gospodarka nieruchomościami. Komentarz

Publikacja obejmuje szczegółową analizę przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwzględnieniem takich kwestii jak: pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości z zasobu gminy, organizacja przetargów na sprzedaż albo najem nieruchomości z zasobów publicznych, zwrot bonifikat udzielonych od ceny nieruchomości, ustalanie opłat z tytułu użytkowania wieczystego, ustalanie opłat adiacenckich, geodezyjne podziały nieruchomości gruntowych, a także zwrot uprzednio wywłaszczonych nieruchomości. Komentarz zawiera omówienie najnowszych zmian legislacyjnych, wśród których warto wymienić m.in.: rozszerzenie katalogu celów publicznych o budowę, przebudowę i utrzymanie elektrowni szczytowo-pompowej oraz inwestycji towarzyszącej; umożliwienie nabycia prawa własności gruntów, wykorzystywanych na cele inne niż mieszkaniowe, a także zmiana zasady ustalania ceny nieruchomości gruntowej, która jest zbywana na rzecz użytkownika wieczystego; nadanie spójnej terminologii między przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawą o gospodarce nieruchomościami. Książka przeznaczona jest dla prawników: sędziów, notariuszy, adwokatów, radców prawnych, pracowników administracji rządowej i samorządowej, a także dla przedstawicieli zawodów związanych z nieruchomościami (deweloperów, geodetów, rzeczoznawców majątkowych). Może także zainteresować studentów i pracowników naukowych.

Spis treści

 DZIAŁ I Przepisy ogólne 1. Przedmiot ustawy 2. Stosunek do innych ustaw 3. Kompetencje ministra do spraw budownictwa 4. Definicje 5. Waloryzacja 6. Cele publiczne 7. Określenie wartości nieruchomości 8. Doręczenie przez obwieszczenie 9. Wstrzymanie wykonania decyzji 9a. Organ wyższego stopnia w sprawach z zakresu administracji rządowej DZIAŁ II Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego Rozdział 1 Zasady ogólne 10. Zakres zastosowania przepisów 10a. (uchylony). 11. Reprezentacja Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego 11a. Reprezentacja Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego 11b. Nadzór wojewody nad gospodarowaniem nieruchomościami należącymi do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa 12. Zasady prawidłowej gospodarki 12a. Umarzanie, odraczanie lub rozłożenie na raty płatności należności z tytułu gospodarowania nieruchomościami 13. Obrót nieruchomościami 14. Obrót nieruchomościami między podmiotami prawa publicznego 15. Zamiana 16. Zrzeczenie się własności lub użytkowania wieczystego 17. Nabywanie nieruchomości przez jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej 18. Formy używania nieruchomości publicznych 19. Gospodarowanie nieruchomościami położonymi w strefach szczególnych Rozdział 2 Zasoby nieruchomości 20. Rodzaje publicznych zasobów nieruchomości 21. Zasób nieruchomości Skarbu Państwa 21a. Wyłączenia z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa 22. Darowizna nieruchomości na rzecz gminy 23. Zadania starostów związane z zasobem nieruchomości Skarbu Państwa 23a. Uzyskiwanie zgody wojewody 24. Gminny zasób nieruchomości 25. Gospodarowanie gminnym zasobem nieruchomości 25a. Powiatowy zasób nieruchomości 25b. Gospodarowanie powiatowym zasobem nieruchomości 25c. Wojewódzki zasób nieruchomości 25d. Gospodarowanie wojewódzkim zasobem nieruchomości 26. Granice nieruchomości nabywanych przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego Rozdział 3 Sprzedaż i oddawanie w użytkowanie wieczyste 27. Forma zbycia nieruchomości i oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste 28. Tryb przetargowy 29. Obowiązkowe postanowienia umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste 30. Ujawnienie w księdze wieczystej informacji dotyczących użytkowania wieczystego 31. Oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego 32. Sprzedaż gruntu użytkownikowi wieczystemu 33. Wygaśnięcie użytkowania wieczystego 34. Pierwszeństwo w nabyciu 35. Wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia, oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie 36. Naruszenie przepisów o pierwszeństwie w nabyciu Rozdział 4 Przetargi na zbycie nieruchomości 37. Tryb przetargowy i bez przetargu 38. Organizacja przetargu 39. Kolejne przetargi 40. Formy przetargu 41. Obowiązki po przetargu 42. Delegacja ustawowa - przeprowadzanie przetargów Rozdział 5 Oddawanie w trwały zarząd 43. Pojęcie trwałego zarządu 44. Czas trwania trwałego zarządu. Wniosek o ustanowienie trwałego zarządu 45. Ustanowienie trwałego zarządu 46. Wygaśnięcie trwałego zarządu 46a. Wydanie z urzędu decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu 47. Wygaśnięcie trwałego zarządu na wniosek 48. Przekazanie trwałego zarządu 49. Likwidacja jednostki organizacyjnej sprawującej trwały zarząd 49a. Trwały zarząd udziału we współwłasności. Trwały zarząd na rzecz kilku jednostek 50. Odpowiednie stosowanie przepisów o użytkowaniu Rozdział 6 Przekazywanie nieruchomości na cele szczególne 51. Wyposażenie jednostek państwowych w nieruchomości 51a. Doposażenie państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki w nieruchomości Skarbu Państwa 52. Wskazanie i przekazanie nieruchomości 53. Wyposażenie jednostek w nieruchomości 54. Organ wyposażający 55. Wyposażenie w nieruchomości przy podziale jednostek 55a. Przejęcie praw do nieruchomości i przekazanie ich innej państwowej osobie prawnej 56. Wyposażanie jednostek samorządowych w nieruchomości 57. Likwidacja i prywatyzacja 58. Aport do spółki 58a. Wniosek o przekazanie nieruchomości z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa 59. Wyposażenie fundacji i darowizna na rzecz organizacji pożytku publicznego 60. Instytucje naczelne i centralne 60a. (uchylony). 60b. (uchylony). 60c. Pozyskiwanie przez ministra od innych organów gospodarujących lub władających nieruchomościami publicznymi informacji o nieruchomościach 61. Przekazywanie nieruchomości przedstawicielstwom dyplomatycznym Rozdział 7 Ustalanie sposobu i terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowych 62. Treść umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste 63. Dodatkowe terminy i opłaty 64. Termin wnoszenia opłat dodatkowych 65. Wyjątki od pobierania opłat dodatkowych 66. Stosowanie przepisów do trwałego zarządu Rozdział 8 Ceny, opłaty i rozliczenia za nieruchomości 67. Ustalenie ceny nieruchomości 68. Bonifikaty w cenie 68a. Bonifikaty w przypadku partnerstwa publiczno-prywatnego 69. 15 Cena nieruchomości sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu 69a. 16 Pomoc publiczna w przypadku sprzedaży użytkownikowi wieczystemu nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności 70. Zapłata ceny nieruchomości. Rozłożenie należności na raty 71. Opłaty za użytkowanie wieczyste 72. Wysokość opłat za użytkowanie wieczyste 73. Opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu służącego kilku celom 74. Obligatoryjne bonifikaty 75. Zbieg praw do bonifikat 76. Zmiana stawek procentowych i zwolnienie od opłat rocznych 77. Aktualizacja opłat rocznych 78. Wypowiedzenie wysokości opłat za użytkowanie wieczyste 79. Wniosek o ustalenie wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste 80. Sprzeciw od orzeczenia kolegium 81. Żądanie obniżenia opłaty za użytkowanie wieczyste 82. Opłaty z tytułu trwałego zarządu 83. Wysokość opłat. Wyłączenia 84. Sytuacje szczególne 85. Pozbawienie bonifikaty i zmiana wysokości opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu 86. Podwyższenie stawki procentowej opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu 87. Aktualizacja opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu 88. Nakłady na budowę 89. Opłaty w przypadku nabycia trwałego zarządu z mocy prawa 90. Opłaty w przypadku przekazania i wygaśnięcia trwałego zarządu 91. Delegacja ustawowa - wskazanie nieruchomości uznawanych za niezbędne na cele obronności DZIAŁ III Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości Rozdział 1 Podziały nieruchomości 92. Zakres zastosowania przepisów o podziale nieruchomości 93. Warunki dopuszczalności podziału nieruchomości 94. Podział nieruchomości w przypadku braku planu miejscowego 95. Wyłączenie ograniczeń w podziale nieruchomości 96. Zatwierdzenie podziału 97. Wniosek o podział nieruchomości 97a. Podział nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym 98. Wydzielenie działek pod drogi publiczne 98a. Opłata adiacencka 98b. Połączenie i ponowny podział nieruchomości 99. Zapewnienie dostępu do drogi publicznej 100. Delegacja ustawowa - dokonywanie podziałów nieruchomości Rozdział 2 Scalanie i podział nieruchomości 101. Zakres zastosowania przepisów o scalaniu i podziale nieruchomości 102. Warunki dopuszczalności scalania i podziału nieruchomości 103. Uczestnicy postępowania 104. Uchwała o scaleniu i podziale nieruchomości 105. Wydzielenie działek pod drogi 106. Odszkodowanie za działki wydzielone pod drogi 107. Opłata adiacencka 108. Delegacja ustawowa - dokonywanie scalenia i podziału nieruchomości Rozdział 3 Prawo pierwokupu nieruchomości 109. Prawo pierwokupu gminy 110. Skutki i wykonanie prawa pierwokupu 111. Cena nieruchomości przy pierwokupie 111a. Prawa i roszczenia związane z gruntami warszawskimi - prawo pierwokupu Skarbu Państwa lub miasta stołecznego Warszawy Rozdział 4 Wywłaszczanie nieruchomości 112. Wywłaszczenie nieruchomości 113. Beneficjenci wywłaszczenia i nieuregulowany stan prawny nieruchomości 114. Rokowania o nabycie, ogłoszenie zamiaru wywłaszczenia 115. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego 116. Wniosek o wywłaszczenie 117. Wpis w księdze wieczystej wzmianki o postępowaniu wywłaszczeniowym 118. Rozprawa administracyjna 118a. Wywłaszczenie w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym 119. Decyzja o wywłaszczeniu 120. Wywłaszczenie a nieruchomości sąsiednie 121. Przejście prawa własności wywłaszczonej nieruchomości. Wygaśnięcie użytkowania wieczystego 122. Niezwłoczne zajęcie nieruchomości 122a. Zrealizowanie celu publicznego a niezakończenie postępowania 123. Wpis w księdze wieczystej. Wygaśnięcie najmu, dzierżawy, użyczenia, trwałego zarządu 124. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości 124a. Ograniczenie korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym 124b. Udostępnianie nieruchomości w celu wykonania konserwacji, remontu lub usunięcia awarii 124c. Udostępnianie nieruchomości w celu zakładania elementów trakcji, znaków i sygnałów drogowych oraz urządzenia ciągów pieszych 125. Zezwolenie na prowadzenie działalności związanej z wydobyciem kopalin 126. Ograniczenie praw do nieruchomości w przypadku siły wyższej i zagrożenia powstaniem szkody 127. (uchylony). Rozdział 5 Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości 128. Ogólne reguły przy odszkodowaniu za wywłaszczenie 129. Ustalenie odszkodowania 130. Wysokość odszkodowania 131. Nieruchomość zamienna 132. Zapłata odszkodowania 133. Wpłacenie odszkodowania do depozytu sądowego 134. Podstawa ustalenia wysokości odszkodowania 135. Ustalenie odszkodowania na podstawie wartości odtworzeniowej Rozdział 6 Zwrot wywłaszczonych nieruchomości 136. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości 137. Zbędność na cel wywłaszczenia 138. Wygaśnięcie praw do nieruchomości 139. Stan zwracanej nieruchomości 140. Zwrot odszkodowania lub nieruchomości zamiennej 141. Rozłożenie należności na raty 142. Orzekanie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości 142a. Stosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości do nieruchomosci nabytych w drodze umowy Rozdział 7 Udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej 143. Budowa urządzeń infrastruktury technicznej 144. Opłaty adiacenckie 145. Ustalenie opłaty adiacenckiej 146. Wysokość opłaty adiacenckiej 147. Rozłożenie opłaty adiacenckiej na raty 148. Terminy wnoszenia opłaty adiacenckiej, waloryzacja, zaliczanie nakładów 148a. (uchylony). 148b. Warunki podłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej DZIAŁ IV Wycena nieruchomości Rozdział 1 Określanie wartości nieruchomości 149. Zakres przedmiotowy wyceny nieruchomości 150. Wycena 151. Wartość rynkowa, odtworzeniowa, katastralna 152. Podejścia do wyceny 153. Podejścia: porównawcze, dochodowe, kosztowe 154. Wybór podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości 155. Dane wykorzystywane przy szacowaniu wartości nieruchomości 156. Operat szacunkowy 157. Ocena prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego 158. (uchylony) . 159. Delegacja ustawowa - metody i techniki wyceny nieruchomości Rozdział 2 Powszechna taksacja nieruchomości 160. Zakres powszechnej taksacji 161. Cel i podstawa taksacji 162. Wartości katastralne 163. Okresy i terminy powszechnej taksacji nieruchomości 164. Zasady taksacji 165. Wartość katastralna 166. Jednostkowe wartości powierzchni gruntów 167. Jednostkowe wartości powierzchni części składowych gruntu 168. Ponowne ustalenie wartości 169. Mapy i tabele taksacyjne 170. Decyzja o ustaleniu wartości katastralnej 171. Obowiązek dostarczenia organowi informacji i dokumentów 172. Kontrola powszechnej taksacji nieruchomości 173. Delegacja ustawowa - sposób przeprowadzenia powszechnej taksacji Rozdział 3 Badanie rynku nieruchomości 173a. Zakres badania rynku 173b. Udostępnianie informacji dotyczących rynku nieruchomości 173c. Zakres informacji o rynku nieruchomości DZIAŁ V Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami Rozdział 1 Rzeczoznawstwo majątkowe 174. Rzeczoznawstwo majątkowe i rzeczoznawca majątkowy 175. Zasady wykonywania zawodu rzeczoznawcy 176. Wyłączenie rzeczoznawcy od udziału w szacowaniu nieruchomości 177. Nadawanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości 178. Odpowiedzialność zawodowa Rozdział 2 Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami 179. (uchylony). 179a. Pośrednik w obrocie nieruchomościami 179b. Czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami 180. Umowa pośrednictwa 180a. Wymóg niekaralności przy prowadzeniu działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami 181. Obowiązkowe ubezpieczenie OC pośrednika w obrocie nieruchomościami 181a. Uprawnienie pośrednika w obrocie nieruchomościami do wglądu do rejestrów i ewidencji 182. (uchylony). 183. (uchylony). 183a. (uchylony). Rozdział 3 Zarządzanie nieruchomościami 184. (uchylony). 184a. Zarządca nieruchomości 184b. Czynności w ramach zarządzania nieruchomością 185. Umowa o zarządzanie nieruchomością 186. Obowiązkowe ubezpieczenie OC zarządcy nieruchomości 186a. Przekazywanie informacji o wysokości czynszów najmu lokali 187. (uchylony). 188. (uchylony). 189. (uchylony). 190. (uchylony). 190a. Wyłączenie stosowania przepisów o zarządzaniu nieruchomościami Rozdział 4 Nadawanie uprawnień zawodowych rzeczoznawcom majątkowym i dokonywanie wpisów do centralnego rejestru oraz orzekanie w sprawach 191. Nadawanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości 192. Świadectwo nadania uprawnień zawodowych 193. Centralny rejestr rzeczoznawców majątkowych 193a. (uchylony). 194. Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej 195. Postępowanie wyjaśniające 195a. Zastosowanie kar dyscyplinarnych 196. Programy studiów podyplomowych i kursów specjalistycznych 196a. (uchylony). 197. Delegacja ustawowa - praktyki zawodowe, postępowanie kwalifikacyjne, rejestr 197a. Delegacja ustawowa - doskonalenie kwalifikacji zawodowych przez rzeczoznawców majątkowych DZIAŁ VI Przepisy karne i o karach pieniężnych 198. Kara za naruszenie przepisów o szacowaniu nieruchomości 198a. Wyłączenie kary 198b. Kara za wykonywanie czynności przez osoby niebędące przedsiębiorcami 198c. Kara za brak spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przez rzeczoznawcę majątkowego 198d. Kara za brak spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przez pośrednika w obrocie nieruchomościami 198e. Kara za brak spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przez zarządcę nieruchomością 198f. Kara za prowadzenie działalności z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami z naruszeniem wymogu niekaralności Dział VIa 30 Przepisy epizodyczne dotyczące roszczenia o sprzedaż nieruchomości gruntowej na rzecz jej użytkownika wieczystego 198g. Podmiotowy zakres roszczenia o sprzedaż nieruchomości gruntowej na rzecz jej użytkownika wieczystego 198h. Ustalenie ceny nieruchomości sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu 198i. Określenie przez organy jednostek samorządu terytorialnego szczegółowych warunków sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz ich 198j. Ustalenie ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu w przypadku zmiany wysokości opłaty rocznej 198k. Bonifikata od ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu 198l. Uwzględnienie przepisów o pomocy publicznej DZIAŁ VII Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe Rozdział 1 Przepisy przejściowe 199. Nabycie własności i nabycie trwałego zarządu 200. Niezakończone sprawy o stwierdzenie nabycia praw 201. Przedsiębiorstwa państwowe utworzone na podstawie zarządzeń Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej 202. Uwłaszczenie instytucji kultury 203. Zabezpieczanie zobowiązań 204. Roszczenie spółdzielni o ustanowienie użytkowania wieczystego 205. Roszczenie osób prawnych o ustanowienie użytkowania wieczystego 206. Upoważnienie do określenia szczegółowych zasad nabywania praw do nieruchomości 207. Uprawnienia posiadaczy nieruchomości Skarbu Państwa lub gminy 207a. Zakres stosowania przepisu art. 207 208. Decyzje lokalizacyjne i pozwolenia na budowę jako przesłanki uwłaszczenia 209. Przekształcenie prawa zabudowy w użytkowanie wieczyste 209a. Roszczenie o nabycie własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości przyległej związane z własnością lokali 210. Użytkowanie gruntów 211. Nabycie garażu 212. (uchylony). 213. Wyłączenie stosowania przepisów ustawy do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa 214. Grunty warszawskie - zwrot nieruchomości 214a. Grunty warszawskie - odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego 214b. Umorzenie postępowań o rozpatrzenie wniosków o ustanowienie wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy 214c. Odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby, która nabyła prawo lub roszczenie od kuratora reprezentującego osobę 215. Odszkodowania za gospodarstwo rolne lub dom jednorodzinny na gruntach warszawskich 216. Odpowiednie stosowanie przepisów ustawy 216a. Wyłączenia pierwszeństwa w nabyciu 217. Ponowne nabycie własności nieruchomości 218. Zaliczenie nakładów na poczet ceny 219. Rozkładanie na raty i umarzanie zaległych opłat oraz umarzanie odsetek 220. Termin zagospodarowania nieruchomości gruntowej 221. Określanie stawek procentowych opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste 222. Zmiana stawek procentowych opłat rocznych z tytułu zarządu 223. Oddanie w trwały zarząd nieruchomości zajętych pod drogi krajowe 224. Przekształcenie ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości 225. Wartość katastralna gruntów rolnych 226. Pierwsza powszechna taksacja nieruchomości 227. (uchylony). 228. Wyjątki w zakresie ewidencjonowania nieruchomości z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa 229. Wyłączenie roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości 229a. (utracił moc). 230. Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości 231. Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości 232. (uchylony). 233. Przepis intertemporalny Rozdział 2 Zmiany w przepisach obowiązujących Rozdział 3 Przepisy końcowe 240. Odesłania do przepisów uchylanej ustawy 241. Przepis derogacyjny Art. 242. Wejście w życie ustawy