Od seksualności do humanizacji medycyny

Motywami przewodnimi księgi przygotowanej z okazji jubileuszu profesora Zbigniewa Izdebskiego są seksualność człowieka i humanizacja medycyny, czyli obszary, na które Profesor wywarł i nadal wywiera znaczący wpływ swoimi publikacjami, badaniami i wypowiedziami. Znalazły się w tym tomie zarówno eseje naukowe i opracowania analityczne, prezentujące wyniki badań, jak i teksty o profilu bardziej teoretycznym, mieszczące się w obszarze zainteresowań Profesora, a także opracowania wspomnieniowe, refleksyjne oraz opowieści o mniej lub bardziej znanych rodzajach aktywności Jubilata. Redaktorzy tej publikacji – Jego uczniowie i przyjaciele – zdecydowali się na nieoddzielanie wypowiedzi wspomnieniowych od teoretycznych w przekonaniu, że taki układ tekstów autorstwa zarówno doświadczonych naukowców, jak i tych, którzy są dopiero na początku swojej drogi zawodowej, jest odzwierciedleniem miejsca, jakie zajmuje Profesor Izdebski w środowisku nie tylko naukowym – łącząc pokolenia oraz wzbudzając powszechny szacunek i sympatię. Publikacja jest zbiorem wypowiedzi tych, którzy mieli okazję, zaszczyt i przyjemność zetknąć się w swoim życiu z Profesorem Izdebskim – można powiedzieć, że jest to cykl felietonów na bardzo różne tematy, których wspólnym mianownikiem jest osoba Profesora. […] Uważam, że w dzisiejszych trudnych czasach powinna to być tak zwana lektura obowiązkowa – zaręczam też, że nie będzie ona nudna dla nikogo. Ja jestem pod jej olbrzymim wrażeniem – chylę czoła przed zacnym Jubilatem, świętującym „inaczej-okrągłą”, bo 66. rocznicę urodzin, odnajdując na nowo Człowieka, którego […] znam od dawna. Z szacunkiem i pozdrowieniami dla Jubilata wraz z najlepszymi życzeniami na kolejne piękne dni, miesiące i lata życia – oby nadal były pełne sukcesów, dobra i wszechobecnej miłości. (Z recenzji prof. dr. hab. n. med. Mirosława Wielgosia) Nawiązując do portretu Jubilata, któremu dedykowany jest niniejszy tom, trzeba jednoznacznie stwierdzić, iż […] zasługuje [On] na wdzięczność i powszechny szacunek nie tylko ze względu na swą ogromną wiedzę i pracę naukową, którą wykonywał i wykonuje, ale również dlatego, że w toku swej długoletniej działalności dydaktycznej i badawczej roztaczał wokół siebie atmosferę życzliwości i wiary w człowieka. […] Niech będzie mi wolno […] złożyć głęboki pokłon Profesorowi Zbigniewowi, Wyjątkowej postaci, Druhowi doli i niedoli naszych czasów, […] przedkładam tym samym życzliwe i szczere podziękowania za Twoje, wielowymiarowe i bezprzykładne dokonania. Działaj i twórz dalej, żyj w szczęściu, zdrowiu i radosnej atmosferze, towarzyszącej zawsze Twojej Osobowości – wśród nagród, zaszczytów, wspieraj nas Twoją olbrzymią wiedzą i talentem. Kolejnych niepowtarzalnych i emocjonalnych doznań i osobistej satysfakcji. Ab imo pectore: Wszystkiego najlepszego! (Z recenzji prof. dr. hab. Andrzeja Radziewicza-Winnickiego) ********* From Sexuality to the Humanization of Medicine. The Benefit of Zbigniew Izdebski in Words The leading motives of the book prepared to celebrate the jubilee of Professor Zbigniew Izdebski are the sexuality of man and the humanization of medicine, i.e. the fields on which Professor has had profound influence with his publications, research and statements. The volume includes scientific essays and analytical studies, presenting research results, theoretical texts which are within the area of Professor’s interests, memories, reflections and accounts of Professor Izdebski’s less- or well-known activities. The editors of this publication – Professor’s students and friends – decided not to separate commemorative and theoretical articles in the belief that such arrangement of texts written by experienced scientists and scholars who are at the beginning of their academic career reflects the place Professor Izdebski holds not only in the scientific environment and which brings generations together and earns him universal respect and affinity. ********* Dr hab. Anna Kowalewska (ORCID 0000-0002-8476-9911) – adiunkt w Katedrze Biomedycznych Podstaw Rozwoju i Seksuologii na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Dr hab., prof. ucz. Krzysztof Wąż (ORCID 0000-0002-3072-4793) – zastępca dyrektora Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Zielonogórskiego. Jego zainteresowania naukowe skupiają się wokół edukacji i profilaktyki seksualnej, socjalizacji i obyczajowości seksualnej, zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego młodzieży, uwarunkowań zachowań ryzykownych oraz pedagogiki rodziny. Autor ekspertyz podręczników wychowania do życia w rodzinie i rzeczoznawca w tym zakresie; absolwent Szkoły Praw Człowieka Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka; nauczyciel dyplomowany; w latach 1990–2003 dyrektor Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze; twórca i były pierwszy dyrektor V Liceum Ogólnokształcącego w Zielonej Górze. Mgr Maciej Białorudzki (ORCID 0000-0001-8291-5543) – dietetyk kliniczny, pracownik Katedry Humanizacji Medycyny i Seksuologii Collegium Medicum Uniwersytetu Zielonogórskiego; członek zespołu badawczego grantu Agencji Badań Medycznych „Humanizacja procesu leczenia i komunikacja kliniczna pomiędzy pacjentem a personelem medycznym przed i w czasie pandemii COVID-19”, realizowanego na Uniwersytecie Warszawskim. Dietetyk w Szpitalu Uniwersyteckim im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze. Członek zespołu badawczego dwóch edycji badań zdrowia i życia seksualnego Polek i Polaków w czasie pandemii COVID-19. Autor publikacji naukowych i projektów badawczych. Uczestnik szkoleń oraz konferencji polskich i międzynarodowych z zakresu dietetyki i seksuologii.

Spis treści

Anna Kowalewska, Krzysztof Wąż, Maciej Białorudzki Wstęp 9 CZĘŚĆ I. Mistrz, jego badania i Mistrzowie Rafał Godoń Pedagogika i odpowiedzialność. O sprawach „niewygodnych” w trudnej codzienności edukacyjnej 19 Janusz Wojtycza Profesor Andrzej Jaczewski, Mistrz i Przyjaciel Jubilata 28 Beata Wróbel Historia pewnej znajomości: dwie ginekolożki i seksuolog 37 Maria Łukaszek Refleksje na temat badań profesora Zbigniewa Izdebskiego 47 Anna Wiłkomirska Preferencje polityczne a seksualność Polaków. Analiza wybranych aspektów badania profesora Zbigniewa Izdebskiego 59 Eva Imieliński Profesor Zbigniew Izdebski – Przyjaciel naszej rodziny 69 Mirosława Dulat Lubuskie według Izdebskiego: ambasada seksu 71 Anna Szewczyk Mistrz celebrowania jubileuszy – czuły obserwator życia seniorów 79 Violetta Ozminkowski-Daukszewicz Człowiek w życiu powinien być czemuś wierny 85 CZĘŚĆ II. W stronę seksualności Beata Pastwa-Wojciechowska Od magii po mroczną głębię, czyli różne aspekty seksualności człowieka w kontekście wiedzy o psychopatycznych sprawcach przestępstw seksualnych 95 Dorota Karkowska Godność i prawa człowieka a prawa seksualne w płaszczyźnie normatywnej i w działalności judykatury. Wybrane zagadnienia 106 Remigiusz Kijak Niepełnosprawność i miłość 125 Krzysztof Wąż Zdrowie seksualne młodzieży i jego społeczne uwarunkowania 139 Józef Haczyński „Nie bądź taki szybki Bill” – czyli coś o wytrysku przedwczesnym 150 Maciej Białorudzki Seks i dietetyka. Co łączy dietetykę z seksuologią? 155 Maria Woźniak Jak Bob został Genderem, czyli czego nauczył mnie profesor Zbigniew Izdebski 166 Alicja Kozakiewicz Kobieca ejakulacja – rozważania na temat emocjonalnego wyzwolenia i wstydu 176 CZĘŚĆ III. W stronę humanizacji medycyny Mirosław Kalinowski Primum non nocere w kontekście humanizacji medycyny 187 Arkadiusz Nowak Od seksuologii do humanizacji medycyny – refleksje o relacji mistrz–uczeń w rozwoju naukowym Zbigniewa Izdebskiego 195 Agnieszka Małkowska-Szkutnik Zdrowie duchowe i jego rola w radzeniu sobie z chorobą przewlekłą przez dzieci i młodzież 206 Agnieszka Żeromska-Michniewicz, Szymon Michniewicz Humanizm w medycynie – dlaczego to nie działa? Dlaczego jesteśmy tak daleko od pierwotnej definicji? Czy medycyna skoncentrowana na człowieku jest odpowiedzią? 218 Anna Ratajska Profesor Zbigniew Izdebski w moim życiu zawodowym i prywatnym 223 CZĘŚĆ IV. Narracje poza podziałem Monika Płatek Romeo z Ulhówka, czyli znajomość prac profesora Zbigniewa Izdebskiego jako lek na emocjonalny analfabetyzm 233 Ewa Narkiewicz-Niedbalec Źródła szczęścia człowieka w różnych fazach życia wynikające nie tylko z miłości i udanego seksu 247 Zdzisław Wołk Zasady Karla Rogersa w pracy w zawodach zorientowanych na ludzi 259 Joanna Mazur Seksualność a nierówności w zdrowiu – wzajemne inspiracje i przenikanie się nauk 270 Wojciech Ronatowicz Rodzice dzieci internetowych – bezpieczeństwo w sieci 281 Ireneusz Krzemiński Nauka jako służba 293 Konrad Szołajski Współpraca reżysera filmowego z… seksuologiem 298 CZĘŚĆ V. Migawki ze spotkań Hanna Bakuła Od pierwszego wejrzenia 307 Anna Boroń-Kaczmarska Historia znajomości 309 Paweł Jarmużek Przygoda z Profesorem 312 Kazimierz Pospiszyl Kilka wspomnień i refleksji o współpracy z profesorem Zbigniewem Izdebskim 314 Agnieszka Walendzik-Ostrowska, Joanna Dec-Pietrowska Nasze życie zawodowe z Profesorem – 25 wspólnych lat 318 Jerzy Radomski Jak poznałem profesora Zbigniewa Izdebskiego 323 Ewa Kempisty-Jeznach Pierwsze spotkanie 326 Ewa Jaske Ze Zbyszkiem na „ty” 329 Eugeniusz Kurzawa Kolega Zbyszek Izdebski 333 Krzysztof Daukszewicz Opowieść o przyjaźni 337 Życzenia 339 O Autorach 353