Kaszel w codziennej praktyce klinicznej

W niniejszym podręczniku staraliśmy się przedstawić aktualną i praktyczną wiedzę dotyczącą znaczenia i patomechanizmu kaszlu zarówno jako fizjologicznego odruchu obronnego, jak i dokuczliwego objawu, który znacznie upośledza jakość życia pacjentów. Kaszel ostry, związany najczęściej z infekcjami układu oddechowego, jest bardzo częstą przyczyną konsultacji lekarskich zarówno u dzieci, jak i dorosłych. I chociaż w większości przypadków kaszel ostry ma charakter przemijający i samoograniczający się, to pacjenci wielokrotnie samodzielnie stosują wiele leków mukoaktywnych lub przeciwkaszlowych, a czasem ich nadużywają. W tej książce zostały szczegółowo przedstawione dostępne leki mukoaktywne i przeciwkaszlowe, ze szczególnym uwzględnieniem wskazań i przeciwwskazań do ich stosowania. Z kolei przewlekły kaszel dotyczy mniejszej grupy chorych, ale zazwyczaj stanowi dla nich dokuczliwy problem i skłania do częstych wizyt u lekarzy wielu specjalności: pediatrów, lekarzy rodzinnych, internistów, pulmonologów, alergologów, otolaryngologów czy gastroenterologów. Pomimo licznych konsultacji, badań i prób leczenia u części pacjentów z przewlekłym kaszlem nie udaje się uzyskać jego redukcji lub ustąpienia, a przyczyny niepowodzeń upatruje się w nadwrażliwości odruchu kaszlu. Przewlekły, oporny na leczenie kaszel w bardzo istotny sposób pogarsza jakość życia chorych, a jednocześnie stanowi szczególnie duży problem kliniczny dla lekarzy. W niniejszej książce staraliśmy się przedstawić aktualną wiedzę na temat możliwości leczenia tej trudnej podgrupy pacjentów. Mamy nadzieję, że podręcznik ten pomoże Państwu w podejmowaniu codziennych decyzji i przyczyni się do poprawy jakości leczenia chorych z kaszlem zarówno ostrym, jak i przewlekłym.

Spis treści

Kaszel w codziennej praktyce klinicznej Przedmowa 5 Wstęp 7 1. Czy kaszel jest potrzebny? – Elżbieta Magdalena Grabczak 9 2. Jaki jest patomechanizm odruchu kaszlu? – Elżbieta Magdalena Grabczak 15 3. Kiedy kaszel staje się uciążliwą dolegliwością? – Elżbieta Magdalena Grabczak 27 4. Jak często występuje kaszel? – Marta Dąbrowska 35 5. Jakie są najczęstsze przyczyny kaszlu ostrego u dorosłych? – Marta Dąbrowska 41 6. Kiedy i jak leczyć kaszel ostry u dorosłych? – Marta Dąbrowska 47 7. Leki mukoaktywne – kiedy i jakie stosować? – Marta Dąbrowska, Katarzyna Krenke 53 8. Leki przeciwkaszlowe – kiedy i jakie stosować? – Marta Dąbrowska, Katarzyna Krenke 61 9. Jakie mogą być przyczyny przedłużającego się kaszlu? – Katarzyna Białek-Gosk 77 10. Jak leczyć kaszel podostry? – Katarzyna Białek-Gosk 81 11. Jak rozpoznać i leczyć kaszel związany z krztuścem? – Katarzyna Białek-Gosk 85 12. Jakie mogą być przyczyny kaszlu przewlekłego u dorosłych? – Katarzyna Białek-Gosk 91 13. Jaki jest wpływ kaszlu na jakość życia pacjentów? – Katarzyna Białek-Gosk 99 14. Jak oceniać nasilenie kaszlu? – Katarzyna Białek-Gosk, Marta Dąbrowska 111 15. Jakie objawy stanowią sygnał alarmowy u chorego, który przewlekle kaszle? – Katarzyna Białek-Gosk 119 16. Kaszel związany z nowotworem płuca – Katarzyna Białek-Gosk, Marta Dąbrowska 129 17. Kaszel w przebiegu przewlekłych chorób płuc – Katarzyna Białek-Gosk, Marta Dąbrowska 137 18. Jak rozpoznać i leczyć kaszel związany z astmą? – Marta Dąbrowska 149 19. Jak rozpoznać i leczyć kaszel związany z nieastmatycznym eozynofilowym zapaleniem oskrzeli? – Marta Dąbrowska 159 20. Jak rozpoznać i leczyć kaszel związany z chorobami górnych dróg oddechowych? – Marta Dąbrowska 163 21. Jak rozpoznać i leczyć kaszel związany z refluksem żołądkowo-przełykowym? – Elżbieta Magdalena Grabczak 171 22. Jakie inne choroby mogą wywoływać kaszel przewlekły? – Elżbieta Magdalena Grabczak 209 23. Kiedy podejrzewać kaszel oporny na leczenie? – Elżbieta Magdalena Grabczak 221 24. Jak postępować w przypadku chorego z kaszlem opornym na leczenie? – Elżbieta Magdalena Grabczak 229 25. Jakie nowe leki mogą być skuteczne w terapii kaszlu przewlekłego, opornego na leczenie? – Elżbieta Magdalena Grabczak, Marta Dąbrowska 241 26. Algorytm diagnostyczny w kaszlu ostrym u dorosłych – Marta Dąbrowska 253 27. Algorytm diagnostyczny w kaszlu przewlekłym u dorosłych – Katarzyna Białek-Gosk, Marta Dąbrowska 257 28. Algorytm leczenia w kaszlu przewlekłym u dorosłych – Elżbieta Magdalena Grabczak 261 29. Jakie są najczęstsze przyczyny kaszlu ostrego u dzieci? – Katarzyna Krenke 267 30. Jakie są najczęstsze przyczyny kaszlu przewlekłego u dzieci? – Katarzyna Krenke 273 31. Na co zwrócić uwagę u dziecka, które kaszle? – Katarzyna Krenke 279 32. Które badania dodatkowe są przydatne w diagnostyce kaszlu u dzieci? – Katarzyna Krenke 285 33. Algorytm postępowania w kaszlu ostrym u dzieci – Katarzyna Krenke 289 34. Algorytm postępowania w kaszlu przewlekłym u dzieci – Katarzyna Krenke 293 35. Techniki wspomagania kaszlu ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów z chorobami nerwowo-mięśniowymi – Elżbieta Magdalena Grabczak 297 36. Kaszel związany z COVID-19 – Marta Dąbrowska