• Zaloguj się
  • Zarejestruj się
  • Newsletter
  • Pomoc
  • Kontakt
0 POZYCJI
KOSZYK PUSTY
Pobierz fragment
Wybierz format pliku:
Pobierz

Antybiotyki w dobie narastającej lekoodporności (eBook)

0.00  (0 ocen)
 Sprawdź recenzje
Rozwiń szczegóły
  • Wydanie: Warszawa, 1, 2021

  • Autor: Dorota Korsak, Krzysztof Sieradzki, Magdalena Popowska, Zdzisław Markiewicz

  • Wydawca: Wydawnictwo Naukowe PWN

  • Formaty:
    ePub mobi (Watermark)
    Watermark
    Znak wodny czyli Watermark to zaszyfrowana informacja o użytkowniku, który zakupił produkt. Dzięki temu łatwo jest zidentyfikować użytkownika, który rozpowszechnił produkt w sposób niezgodny z prawem. Ten rodzaj zabezpieczenia jest zdecydowanie najbardziej przyjazny dla użytkownika, ponieważ aby otworzyć książkę zabezpieczoną Watermarkiem nie jest potrzebne konto Adobe ID oraz autoryzacja urządzenia.

Zwiń szczegóły
129,00 zł
96,75 zł
Cena zawiera podatek VAT.
Oszczędzasz 32,25 zł
Wysyłka:
online
Dodaj do schowka

Antybiotyki w dobie narastającej lekoodporności

Jedyna na polskim rynku aktualna książka, w której kompleksowo omówiono temat antybiotyków i lekooporności, czyli globalnego problemu XXI wieku – zarówno pod kątem historii, klasyfikacji według działania, mechanizmów oporności, sposobów jej przeciwdziałania a także badań mających na celu zastąpienie antybiotyków. Książka skierowana będzie przede wszystkim do biologów, lekarzy, przyrodników, jak również ze względu na temat zanieczyszczenia środowiska antybiotykami i produktami ich degradacji dla studentów ochrony środowiska.

  • Kategorie:
    1. Ebooki i Audiobooki »
    2. Nauki o zdrowiu »
    3. Biologia, botanika, zoologia
  • ISBN: 978-83-01-22036-5
  • ISBN druku: 978-83-01-21968-0
  • Liczba stron: 434
  • Sposób dostarczenia produktu elektronicznego
    Produkty elektroniczne takie jak Ebooki czy Audiobooki są udostępniane online po uprzednim opłaceniu (PayU, BLIK) na stronie Twoje konto > Biblioteka.
    Pliki można pobrać zazwyczaj w ciągu kilku-kilkunastu minut po uzyskaniu poprawnej autoryzacji płatności, choć w przypadku niektórych publikacji elektronicznych czas oczekiwania może być nieco dłuższy.
    Sprzedaż terytorialna towarów elektronicznych jest regulowana wyłącznie ograniczeniami terytorialnymi licencji konkretnych produktów.
  • Ważne informacje techniczne
  • Minimalne wymagania sprzętowe:
    • procesor: architektura x86 1GHz lub odpowiedniki w pozostałych architekturach
    • Pamięć operacyjna: 512MB
    • Monitor i karta graficzna: zgodny ze standardem XGA, minimalna rozdzielczość 1024x768 16bit
    • Dysk twardy: dowolny obsługujący system operacyjny z minimalnie 100MB wolnego miejsca
    • Mysz lub inny manipulator + klawiatura
    • Karta sieciowa/modem: umożliwiająca dostęp do sieci Internet z prędkością 512kb/s
  • Minimalne wymagania oprogramowania:
    • System Operacyjny: System MS Windows 95 i wyżej, Linux z X.ORG, MacOS 9 lub wyżej, najnowsze systemy mobilne: Android, iPhone, SymbianOS, Windows Mobile
    • Przeglądarka internetowa: Internet Explorer 7 lub wyżej, Opera 9 i wyżej, FireFox 2 i wyżej, Chrome 1.0 i wyżej, Safari 5
    • Przeglądarka z obsługą ciasteczek i włączoną obsługą JavaScript
    • Zalecany plugin Flash Player w wersji 10.0 lub wyżej.
  • Informacja o formatach plików:
    • PDF - format polecany do czytania na laptopach oraz komputerach stacjonarnych.
    • EPUB - format pliku, który umożliwia czytanie książek elektronicznych na urządzeniach z mniejszymi ekranami (np. e-czytnik lub smartfon), dając możliwość dopasowania tekstu do wielkości urządzenia i preferencji użytkownika.
    • MOBI - format zapisu firmy Mobipocket, który można pobrać na dowolne urządzenie elektroniczne (np.e-czytnik Kindle) z zainstalowanym programem (np. MobiPocket Reader) pozwalającym czytać pliki MOBI.
    • Audiobooki w formacie MP3 - format pliku, przeznaczony do odsłuchu nagrań audio.
  • Rodzaje zabezpieczeń plików:
    • Watermark - (znak wodny) to zaszyfrowana informacja o użytkowniku, który zakupił produkt. Dzięki temu łatwo jest zidentyfikować użytkownika, który rozpowszechnił produkt w sposób niezgodny z prawem.
    • Brak zabezpieczenia - część oferowanych w naszym sklepie plików nie posiada zabezpieczeń. Zazwyczaj tego typu pliki można pobierać ograniczoną ilość razy, określaną przez dostawcę publikacji elektronicznych. W przypadku zbyt dużej ilości pobrań plików na stronie WWW pojawia się stosowny komunikat.
    Więcej informacji o publikacjach elektronicznych
Najważniejsze skróty stosowane w książce XIII
Wprowadzenie Zdzisław Markiewicz, Magdalena Popowska  1
1. Cele antybiotyków w komórce bakteryjnej i sposób, w jaki są atakowane Zdzisław Markiewicz  19
	1.1. Synteza DNA i antybiotyki hamujące jej przebieg 20
		1.1.1. Antybiotyki hamujące biosyntezę DNA 22
		1.1.2. Inne, poza chinolonami, antybiotyki hamujące syntezę DNA 25
	1.2. Przebieg transkrypcji i antybiotyki hamujące syntezę RNA 28
		1.2.1. Antybiotyki hamujące transkrypcję 29
	1.3. Antybiotyki hamujące syntezę białek 31
		1.3.1. Antybiotyki działające na podjednostkę 30 rybosomu 35
			1.3.1.1. Aminoglikozydy i tetracykliny 36
		1.3.2. Antybiotyki działające na podjednostkę 50 rybosomu  42
			1.3.2.1. Makrolidy  42
			1.3.2.2. Linkozamidy  44
			1.3.2.3. Fenikole 45
			1.3.2.4. Pleuromutyliny 45
			1.3.2.5. Oksazolidynony  46
			1.3.2.6. Streptograminy  47
			1.3.2.7. Kwas fusydowy 49
			1.3.2.8. Antybiotyki peptydowe hamujące syntezę białek 50
	1.4. Antymetabolity przeciwbakteryjne 53
	1.5. Budowa i biosynteza elementów osłon bakteryjnych 56
		1.5.1. Błona cytoplazmatyczna bakterii 57
		1.5.2. Budowa błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych60
		1.5.3. Biosynteza fosfolipidów tworzących błony bakteryjne 61
		1.5.4. Budowa i biosynteza lipopolisacharydu 63
			1.5.4.1. Lipooligosacharyd błony zewnętrznej 68
		1.5.5. Antybiotyki działające na strukturę błon bakteryjnych 68
			1.5.5.1. Antybiotyki działające na błonę zewnętrzną 71
			1.5.5.2. Antybiotyki działające na błonę cytoplazmatyczną 74
		1.5.6. Budowa i biosynteza mureiny 78
			1.5.6.1. Etapy biosyntezy mureiny 81
			1.5.6.2. Antybiotyki oddziałujące na biosyntezę i funkcje mureiny 90
		1.5.7. Dodatkowe polimery związane z mureiną 104
			1.5.7.1. Kwasy tejchojowe i lipotejchojowe mureiny bakterii Gram-dodatnich 104
			1.5.7.2. Antybiotyki hamujące syntezę kwasu tejchojowego 108
			1.5.7.3. Kwasy uronowe i inne polimery związane z mureiną 109
			1.5.7.4. Białka ściany bakterii Gram-dodatnich 109
			1.5.7.5. Lipoproteiny w osłonach bakterii Gram-ujemnych 111
	1.6. Budowa osłon Mycobacterium sp. 112
		1.6.1. Skład ściany Mycobacterium tuberculosis 113
			1.6.1.1. Budowa i biosynteza mureiny prątków 113
			1.6.1.2. Budowa i synteza arabinogalaktanu 114
			1.6.1.3. Budowa i biosynteza kwasów mikolowych 116
			1.6.1.4. Glikolipidy w osłonach prątków 118
			1.6.1.5. Lipoproteiny prątków 119
		1.6.2. Antybiotyki stosowane do zwalczania Mycobacterium tuberculosis i innych prątków 120
2. Skąd się bierze i jak rozpowszechnia się oporność? Magdalena Popowska 125
	2.1. Gleba i jej rola 125
	2.2. Zanieczyszczenie gleby antybiotykami 127
		2.2.1. Czas degradacji antybiotyków w glebie 136
	2.3. Metody wykorzystywane do badania antybiotykooporności 138
	2.4. Geny oporności w glebie, ich ewolucja i rozpowszechnienie 140
	2.5. Bakterie oporne na antybiotyki 144
	2.6. Mechanizmy rozpowszechniania AMR 149
	2.7. Wpływ zanieczyszczeń antropogenicznych na rozpowszechnianie AMR 152
		2.7.1. Zastosowanie antybiotyków w przemyśle drobiarskim i jego wpływ na rezystom odchodów drobiowych 154
		2.7.2. Stosowanie antybiotyków w przemyśle bydlęcym i jego wpływ na rezystom odchodów bydlęcych 156
		2.7.3. Stosowanie antybiotyków w przemyśle trzody chlewnej i jego wpływ na rezystom odchodów świńskich  158
		2.7.4. Hodowla zwierząt i rolnictwo 161
		2.7.5. Oczyszczalnie ścieków 165
		2.7.6. Akwakultura 168
		2.7.7. Powietrzne ARG 170
	2.8. Rozpowszechnianie w glebie genów oporności na antybiotyki o podłożu antropogenicznym 171
		2.8.1. Zmiany w rezystomie roślin uprawianych w glebie nawożonej obornikiem . 173
		2.8.2. Dynamika i zmienność genów oporności na antybiotyki w glebie 174
	2.9. Strategie oczyszczania obornika i ścieków 177
		2.9.1. Strategie obróbki obornika 177
			2.9.1.1. Termofilne kompostowanie obornika 177
			2.9.1.2. Fermentacja 178
		2.9.2. Strategie oczyszczania ścieków 178
			2.9.2.1. Reaktory oczyszczania biologicznego 179
			2.9.2.2. Filtracja membranowa 179
			2.9.2.3. Sztuczne tereny podmokłe – mokradła 180
	2.10. Podsumowanie i perspektywy 180
3. Oporność bakterii na antybiotyki Dorota Korsak, Magdalena Popowska 187
	3.1. Informacje wstępne 188
		3.1.1. Podstawowe wskaźniki oceniające skuteczność antybiotykoterapii 189
		3.1.2. Definicje nabytej oporności – konsensus międzynarodowy 190
		3.1.3. Przetrwanie (ang. persistence) i tolerancja (ang. tolerance) 192
		3.1.4. Podstawowe mechanizmy oporności 196
	3.2. Zmiany w miejscu docelowym działania leku 197
		3.2.1. Oporność na fluorochinolony 197
		3.2.2. Oporność na makrolidy 199
			3.2.2.1. Modyfikacje 23S rRNA 200
				3.2.2.1.1. Metylotransferazy Erm 201
				3.2.2.1.2. Metylotransferazy Rlm 203
				3.2.2.1.3. Punktowe mutacje w domenach II i V 23S rRNA 204
				3.2.2.1.4. Zmiany w białkach rybosomowych 205
		3.2.3. Oporność na fenikole, linkozamidy, oksazolidynony, pleuromutylinę oraz streptograminę A (PhLOPSA) związana z metylotransferazami  207
		3.2.4. Oporność na aminoglikozydy związana z metylotransferazami  208
		3.2.5. Oporność na linezolid 209
			3.2.5.1. Punktowe mutacje w domenie V 23S rRNA 210
			3.2.5.2. Zmiany w białkach rybosomowych 211
		3.2.6. Oporność na ansamycyny (ryfamycyny)  212
		3.2.7. Oporność na tetracykliny 214
			3.2.7.1. Punktowe mutacje w genach kodujących 16S rRNA 214
			3.2.7.2. Zmiany w białkach rybosomowych 215
		3.2.8. Oporność na antybiotyki β-laktamowe wynikająca z modyfikacji białek wiążących penicylinę 215
			3.2.8.1. Streptococcus pneumoniae 217
			3.2.8.2. Haemophilus influenzae  220
			3.2.8.3. Neisseria meningitidis i N. gonorrhoeae 221
			3.2.8.4. Enterococcus faecalis i E. faecium 223
		3.2.9. Oporność na glikopeptydy wynikająca z modyfikacji prekursora peptydoglikanu 225
			3.2.9.1. Oporność Enterococcus spp. na glikopeptydy 225
				3.2.9.1.1. System VanA 229
				3.2.9.1.2. Inne systemy Van 232
			3.2.9.2. Oporność Staphylococcus aureus na glikopeptydy warunkowana obecnością operonu vanA 233
			3.2.9.3. Oporność na glikopeptydy innych gatunków bakterii 235
		3.2.10. Oporność na polimyksyny i daptomycynę 237
	3.3. Zmiana przepuszczalności osłon bakteryjnych 240
		3.3.1. Zmiany w budowie błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych  241
		3.3.2. Zmiany grubości warstwy peptydoglikanu  244
			3.3.2.1. Szczepy Staphylococcus aureus o fenotypie VISA (niezawierające genu vanA) 245
			3.3.2.2. Szczepy Staphylococcus aureus o fenotypie hetero-VISA 248
	3.4. Oporność związana z syntezą enzymów inaktywujących lub modyfikujących cząsteczki antybiotyków 249
		3.4.1. Oporność na β-laktamy – synteza β-laktamaz  249
			3.4.1.1. Nazewnictwo i klasyfikacja β-laktamaz 252
				3.4.1.1.1. Klasyfikacja molekularna według Amblera 253
				3.4.1.1.2. Klasyfikacja β-laktamaz na podstawie ich aktywności według Busha-Jacoby’ego-Medeirosa 263
				3.4.1.1.3. Charakterystyka wybranych β-laktamaz 267
		3.4.2. Oporność na aminoglikozydy 279
			3.4.2.1. Acetylotransferazy aminoglikozydów (AACs)282
			3.4.2.2. Fosfotransferazy aminoglikozydów (ANTs) 283
			3.4.2.3. Nukleotydylotransferazy aminoglikozydów (APHs)284
		3.4.3. Oporność na fenikole 284
		3.4.4. Oporność na makrolidy, linkozamidy i streptograminy 289
			3.4.4.1. Esterazy makrolidów 289
			3.4.4.2. Fosfotransferazy makrolidów 291
			3.4.4.3. Nukleotydylotransferazy linkozamidów 292
			3.4.4.4. Enzymy inaktywujące streptograminy 294
		3.4.5. Oporność na fosfomycynę 296
		3.4.6. Oporność na tetracykliny 298
	3.5. Bakteryjne pompy oporności wielolekowej 299
		3.5.1. Nadrodzina MFS (ang. major facilitators superfamily) 302
		3.5.2. Nadrodzina RND (ang. resistance-nodulation-cell division) 306
		3.5.3. Rodzina SMR (ang. small-multidrug resistance) 310
		3.5.4. Rodzina MATE (ang. multidrug and toxic compounds extrusion) 312
		3.5.5. Nadrodzina ABC (ang. ATP binding cassette) 313
		3.5.6. Rodzina AbgT (ang. p-aminobenzoyl-glutamate transporter) 315
		3.5.7. Rodzina PACE (ang. proteobacterial antimicrobial compound efflux) 316
	3.6. Oporność wynikająca z wytworzenia alternatywnej drogi (lub enzymu) pozwalającej ominąć etap wrażliwy na lek 316
		3.6.1. Oporność na trimetoprim 317
			3.6.1.1. Determinanty oporności na trimetoprim kodowane w ruchomych elementach genetycznych 318
			3.6.1.2. Chromosomowa oporność na trimetoprim 319
		3.6.2. Oporność na sulfonamidy  320
			3.6.2.1. Determinanty oporności na sulfonamidy kodowane w ruchomych elementach genetycznych 320
			3.6.2.2. Chromosomowa oporność na sulfonamidy 321
		3.6.3. Oporność na antybiotyki β-laktamowe 323
			3.6.3.1. Oporność Staphylococcus aureus wynikająca z obecności PBP2a 323
			3.6.3.2. Oporność Enterococccus hirae wynikająca z obecności PBP3r  329
	3.7. Oporność wynikająca z obecności białek ochronnych 329
		3.7.1. Białka chroniące rybosom 330
		3.7.2. Białka chroniące gyrazę 331
	3.8. Podsumowanie 333
4. Poszukiwanie nowych antybiotyków, nowych celów dla antybiotyków oraz alternatywnych sposobów zwalczania bakterii Zdzisław Markiewicz 339
	4.1. Nowe antybiotyki 341
	4.2. Repozycjonowanie leków 347
	4.3. Naturalne i syntetyczne peptydy przeciwbakteryjne 349
		4.3.1. Nanosystemy służące do transportu przeciwdrobnoustrojowych peptydów 352
	4.4. Bakteriofagi 356
	4.5. Lizyny fagowe 359
	4.6.  „Łamacze” bakteryjnej oporności na antybiotyki 360
		4.6.1. Inhibitory β-laktamaz 364
		4.6.2. Inhibitory enzymów modyfikujących aminoglikozydy 366
		4.6.3. Inhibitory pomp 369
		4.6.4. Permeabilizacja osłon bakterii Gram-ujemnych 373
	4.7. Wykorzystanie receptorów w błonie zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych 374
	4.8. Inhibitory siły protonomotorycznej 376
	4.9. Hybrydy antybiotykowe 379
	4.10. Nowe cele dla antybiotyków w komórce bakteryjnej 381
		4.10.1. Układy dwuskładnikowe 389
		4.10.2. tRNA jako target 392
		4.10.3. Wyczuwanie liczebności jako cel dla antybiotyków 393
		4.10.4. Białka uczestniczące w bakteryjnym podziale komórkowym 397
	4.11. Terapia fotodynamiczna 399
	4.12. Probiotyki 400
	4.13. Szczepionki 402
	4.14. Przeciwciała monoklonalne 405
	4.15. Immunomodulacja 406
Polecana literatura 409
Skorowidz 413

Dorota Korsak

Doktor habilitowany, pracuje w Zakładzie Mikrobiologii Molekularnej w Instytucie Mikrobiologii na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Pracuje równolegle w Zakładzie Bezpieczeństwa Żywności Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego- Państwowego Instytutu Badawczego. Jest członkinią Komitetu Technicznego nr 3 ds. Mikrobiologii Łańcucha Żywnościowego Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Magdalena Popowska

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Instytutu Mikrobiologii UW w kadencji 2016-2020, członek Komitetu Koordynacyjnego Priorytetowego Obszaru Badawczego POB I – Badania dla Ziemi w ramach realizacji na UW programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” w latach 2020-2026, przewodnicząca Rady Naukowej Dyscypliny - Nauki Biologiczne, kierownik Zakładu Fizjologii Bakterii w IM, Wydział Biologii UW oraz kierownik Laboratorium Badań Lekowrażliwości oraz Mechanizmów Oporności Na Antybiotyki w CNBCh UW. Prezes spółki biotechnologicznej BACTrem typu spin-out UW od 2016 roku. Prowadzi badania z zakresu biotechnologii, mikrobiologii, fizjologii i genetyki bakterii w ramach licznych projektów krajowych i międzynarodowych dotyczących problemu antybiotykooporności w środowisku. Autorka kilkudziesięciu publikacji i doniesień konferencyjnych oraz patentów. Beneficjentka wielu nagród i wyróżnień za dorobek naukowy. Oficjalny reprezentant Polski w międzynarodowych akcjach COST dotyczących antybiotykooporności: NEREUS – ES1403 i DARE – TD0803 oraz Network – JPIAMR – WAWES dotyczący bioróżnorodności. Laureatka: 2019 – X edycji konkursu Bizneswoman Roku w kategorii Liderka w Nowych Technologiach; 2020 – Polskiej Nagrody Inteligentnego Rozwoju jako Naukowiec przyszłości.

Zdzisław Markiewicz

Emerytowany profesor belwederski Uniwersytetu Warszawskiego i SGGW. Były wieloletni Kierownik Zakładów Mikrobiologii Ogólnej i Fizjologii Bakterii, Dyrektor Instytutu Mikrobiologii, Prodziekan Wydziału Biologii UW, wiceprzewodniczący Komitetu Mikrobiologicznego Polskiej Akademii Nauk. Autor/współautor dziewięciu książek o tematyce mikrobiologicznej i tłumacz kilkunastu innych z języka polskiego na angielski i z niemieckiego i angielskiego na polski. Laureat wielu nagród i wyróżnień, m. in. z Unii Europejskiej (np. Ministerstwa Edukacji i Nauki, Hiszpania) i Stanów Zjednoczonych (Fulbright Award). Od roku 2006 mieszka w Seattle w Stanach Zjednoczonych. Zawodowa działa w branży leczniczej, jest współwłaścicielem kliniki medycznej.

28,35 zł 31,50 zł
Do koszyka

Filozofia techniki w dobie nowych mediów

Książka poświęcona jest problemom filozofii techniki w kontekście współczesnych przemian społecznych i kulturowych związanych , między innymi, z rozwojem i upowszechnianiem nowych mediów. Problematyka znajduje coraz większe zainteresowani...
1,34 zł 1,49 zł
Do koszyka

Tożsamość Słowian zachodnich i południowych w świetle XX-wiecznych dyskusji i polemik. T. 1 Konteksty filologiczne i kulturoznawcze - 18 Identiteti u raspravi Hrvatski književnici mletačke Dalmacije i život njihova doba Tome Matića iz 1925. i 1927

Tom stanowi kontynuację dotychczasowych publikacji naukowych na temat słowiańskich tożsamości. „Nie tylko nawiązuje do badań prowadzonych wcześniej w tym zakresie, lecz także – w większości tekstów – istotnie je uzupełnia o ana...
16,20 zł 18,00 zł
Do koszyka

Życie we własnym rytmie Socjologiczne studium slow life w dobie społecznego przyspieszenia

Jaką rolę pełni czas w codzienności jednostki? W jakim stopniu (od)zyskanie poczucia sprawczości w „grze” o czas wpływa na indywidualną tożsamość? Czy trafne są tezy mówiące, że slow life jest prostą odpowiedzią na zintensyfikowane t...
17,91 zł 19,90 zł
Do koszyka

Odpowiedzialność menedżera ochrony zdrowia w dobie koronawirusa

Właściwa realizacja obowiązków zarządczych nabiera w warunkach epidemii wirusa SARS-CoV-2 szczególnego znaczenia. Sposób prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania mieniem organizacji, trafność podejmowanych decyzji gospod...
2,24 zł 2,49 zł
Do koszyka

Systemy medialne w dobie cyfryzacji - 05 Metamorfozy cyfrowe w hiszpańskim systemie medialnym — strategie wydawnictw prasowych w epoce digitalizacji

Cyfryzację zauważamy przede wszystkim w skali mikro. Niemal każdy z nas korzysta już z telewizji cyfrowej, wiemy o zaletach tabletu czy nowoczesnej komórki, często szukamy potrzebnych informacji lub opinii w internetowej sieci. Nie dostrzegamy j...
3,60 zł 4,00 zł
Do koszyka

Edukacja i zdrowie w dobie globalizacji - KOMPETENCJE KULTUROWE PRACOWNIKÓW OCHRONY ZDROWIA JAKO PROBLEM ETYKI BIOMEDYCZNEJ

Skutki globalizacji noszą znamiona przełomu cywilizacyjnego, przenikając do wszystkich sfer aktywności współczesnego człowieka. Uwzględnianie kontekstu tego faktu w analizach procesów edukacji stało się więc nie tylko potrzebne, ale jest ...

Recenzje

Dodaj recenzję
Nikt nie dodał jeszcze recenzji. Bądź pierwszy!
 
Uwaga: Nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników oraz w celach statystycznych i reklamowych. Mogą też stosować je współpracujące z nami firmy badawcze. W programie służącym do obsługi Internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Prywatności.