Zdrowie i życie seksualne Polek i Polaków w wieku 50-74 lat w 2017 roku

Autor w kompleksowy, unikatowy sposób ujmuje tematykę sfery seksualności polskiego społeczeństwa, przedstawiając zarazem podsumowanie dwudziestoletnich badań i obserwacji zmieniających się zachowań seksualnych Polek i Polaków. Umożliwia czytelnikowi nie tylko zapoznanie się z sytuacją aktualną, lecz także śledzenie przemian kulturowych i obyczajowych w dziedzinie polskiej seksualności. Wszechstronnie ocenia stan zdrowia i życia seksualnego społeczeństwa, uwzględniając szeroko pojęte realia współczesnego środowiska. Nie istnieją dla niego tematy tabu. Prezentowane studium badawcze, niezwykle cenne i wartościowe pod względem naukowym i dydaktycznym, jest adresowane do lekarzy, psychologów, socjologów, pedagogów, terapeutów, specjalistów z dziedziny zdrowia publicznego, analityków zdrowia i studentów różnych kierunków. ****** Sexual health and life of Poles aged 50-74 in 2017. A perspective of ageing society The author discusses the problem of the sexual sphere in Polish society in a complex and unique way, presenting the results of the research into changing sexual habits of Polish females and males. The study enables the reader not only to look at the present situation, but also to follow cultural and social changes concerning Polish sexual sphere. It is also a comprehensive assessment of the health and sexual life of the society, which reflects the realities of contemporary environment. ********* Prof. dr hab. n. hum. Zbigniew Izdebski – pedagog, seksuolog, doradca rodzinny, specjalista w zakresie zdrowia publicznego. Kierownik Katedry Biomedycznych Podstaw Rozwoju i Seksuologii Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Katedry Humanizacji Medycyny i Seksuologii Collegium Medicum Uniwersytetu Zielonogórskiego. W latach 2005–2012 dziekan Wydziału Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu UZ. Kieruje Podyplomowymi Studiami Wychowania Seksualnego UW. Przewodniczący Rady Naukowej Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu Warszawskiego. Inicjator i organizator Ogólnopolskich Debat o Zdrowiu Seksualnym, honorowy członek Niemieckiego Towarzystwa Wychowania Seksualnego (2008), członek Polskiego i Europejskiego Towarzystwa Seksuologicznego oraz honorowy członek Polskiego Towarzystwa Naukowego AIDS (2021). Od 2010 roku współpracownik naukowy Instytutu ds. Badań nad Seksem, Płciowością i Prokreacją im. Alfreda Kinseya na Indiana University. W latach 2005–2011 sekretarz naukowy Polskiej Akademii Medycyny. Odznaczony złotym medalem Światowej Akademii Medycyny im. Alberta Schweitzera za humanizację medycyny, wielokrotnie nagradzany przez Ministra Zdrowia, w 2013 roku uhonorowany nagrodą Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za całokształt dorobku naukowego. Łączy działalność badawczą, dydaktyczną i kliniczną. Autor licznych polskich i międzynarodowych badań nad seksualnością człowieka. Realizuje w Polsce projekty badawcze dotyczące seksualności Polaków w cyklu życia. Popularyzuje wiedzę z zakresu zdrowia seksualnego w prasie, radiu i telewizji. ---------- Prof. dr hab. n. hum. Zbigniew Izdebski – an educator, sexologist, family counselor, specialist in public health. Head of the Department of Biomedical Foundations of Development and Sexology of the Pedagogical Faculty of the University of Warsaw and the Department of Humanization, Medicine and Sexology of the Collegium Medicum of the University of Zielona Góra.

Spis treści

I. Wprowadzenie 9 Problemy i wyzwania w starzejącym się społeczeństwie 10 II. Metodologia badań i koncepcja opracowania 19 Model konceptualny 19 Organizacja badań 20 Charakterystyka społeczno-demograficzna i liczebność próby 20 Metody analiz 26 Porównania z wynikami wcześniejszych badań 27 III. Opinie na temat podejmowania kontaktów seksualnych przez osoby w starszym wieku 28 Podejście teoretyczne 28 Pytania i kryteria oceny 29 Analiza uwarunkowań 31 Związek z innymi poglądami 35 PODSUMOWANIE 36 IV. Stan zdrowia fizycznego i psychicznego 37 Stan zdrowia fizycznego – przebyte choroby i zabiegi operacyjne 37 Stan zdrowia psychicznego – wybrane objawy 40 Subiektywne postrzeganie zdrowia fizycznego i psychicznego 43 Masa ciała 46 Objawy menopauzy 49 PODSUMOWANIE 50 V. Zachowania związane ze zdrowiem 52 Badania profilaktyczne – kobiety 52 Badania profilaktyczne – mężczyźni 56 Badania profilaktyczne – kobiety i mężczyźni 58 Zachowania prozdrowotne – odżywianie 60 Zachowania prozdrowotne – higiena snu i wypoczynku 62 Zachowania prozdrowotne – aktywność fizyczna 62 Skala sumaryczna dbania o zdrowie 64 Czynniki wzmacniające zdrowie psychospołeczne 65 Zachowania antyzdrowotne – substancje psychoaktywne 67 Związek używania substancji psychoaktywnych ze zdrowiem 69 PODSUMOWANIE 70 VI. Funkcjonowanie w związkach 72 Charakterystyka obecnego związku 72 Związki trwające dłużej niż 6 miesięcy 75 Ocena trwałości małżeństwa lub stałego związku 78 Poglądy na funkcjonowanie w związku 79 PODSUMOWANIE 82 VII. Zadowolenie z życia seksualnego i opinie na jego temat 84 Postrzeganie własnego życia seksualnego 84 Skala sumaryczna oceny życia seksualnego 89 Ogólne opinie o życiu seksualnym 94 Zmiany w latach 2007–2017 100 PODSUMOWANIE 101 VIII. Aktywność seksualna 103 Rodzaje aktywności seksualnej 103 Uwarunkowania aktywności seksualnej 106 Orgazm 109 Liczba partnerów seksualnych 110 Osoby żyjące w pojedynkę 113 Kontakty homoseksualne i opinie o nich 114 Stosowanie prezerwatyw 117 Seks w sieci 117 Kontakty seksualne poza stałym partnerem seksualnym 119 PODSUMOWANIE 121 IX. Sprawność seksualna mężczyzn i kobiet oraz zgłaszane trudności 123 Okresowy spadek zainteresowania seksem 123 Czynniki utrudniające współżycie 124 Obawy związane z podejmowaniem kontaktów seksualnych 125 Sprawność seksualna 127 Sprawność seksualna partnera w opinii kobiet 128 Ogólna ocena jakości współżycia seksualnego 129 Jakość współżycia seksualnego a zdrowie 132 Poglądy na temat sprawności seksualnej mężczyzn i kobiet 133 Stosowanie środków wspomagających potencję 135 PODSUMOWANIE 136 X. Wskaźniki zdrowia i życia seksualnego a opinie o seksualności osób starszych 137 Stan zdrowia psychicznego 138 Ogólna ocena zadowolenia ze zdrowia 139 Ocena relacji z otoczeniem 141 Ocena relacji w związku 142 Zadowolenie z życia seksualnego 143 Opinie o roli zaangażowania uczuciowego 144 Aktywność seksualna w ostatnich 4 tygodniach 145 Doświadczanie orgazmu 145 Częstość odbywania stosunków płciowych 146 Kontakty poza stałym związkiem 147 Kontakty w sieci 147 Sprawność seksualna 148 PODSUMOWANIE 149 XI. Zakończenie 151 XII. Summary of key findings 153 Wykaz tabel 166 Wykaz wykresów 169