Stabilność rządowa jako kategoria analityczna. Funkcjonowanie Gabinetu Ministrów Ukrainy w latach 1996–2021. Studium przypadku

Monografia Stabilność rządowa jako kategoria analityczna stanowi pogłębione studium teoretyczno-empiryczne poświęcone jednemu z kluczowych, a zarazem niedostatecznie opracowanych zagadnień współczesnych nauk o polityce – stabilności rządowej. Autorka podejmuje próbę kompleksowego ujęcia tej kategorii, lokując ją na styku teorii stabilności politycznej, badań nad reżimami hybrydalnymi oraz analizy funkcjonowania instytucji władzy wykonawczej. W części teoretycznej książki zaprezentowano wielowymiarową konceptualizację stabilności politycznej w ujęciu sensu largo oraz stabilności rządowej w ujęciu sensu stricte. Autorka dokonuje krytycznego przeglądu dorobku polskiej, anglosaskiej i ukraińskiej literatury przedmiotu, porządkując istniejące definicje i podejścia badawcze. Szczególną uwagę poświęcono problematyce stabilności w warunkach reżimów hybrydalnych, wprowadzając autorską koncepcję stabilności patchworkowej (SPH) oraz typologię stabilności politycznej. Część empiryczna monografii opiera się na długookresowym studium przypadku funkcjonowania Gabinetu Ministrów Ukrainy w latach 1996–2021. W pracy zaprojektowano i zastosowano oryginalne narzędzie badawcze Indeks Stabilności Rządowej (GSI) umożliwiające wieloaspektową ocenę stabilności rządów poprzez analizę ich legitymizacji, trwałości, efektywności oraz wymiaru korupcji. Badania uwzględniają zmiany konstytucyjne, uwarunkowania systemowe, fragmentaryzację sceny partyjnej oraz specyfikę transformacji ustrojowej Ukrainy. Publikacja wypełnia istotną lukę badawczą, łącząc pogłębioną refleksję teoretyczną z empiryczną analizą stabilności rządowej w państwie funkcjonującym w warunkach permanentnej zmienności politycznej i instytucjonalnej. Książka stanowi wartościową propozycję dla badaczy nauk politycznych, stosunków międzynarodowych i bezpieczeństwa, a także dla wszystkich zainteresowanych problematyką stabilności władzy wykonawczej w państwach transformujących się i dotkniętych kryzysami politycznymi.

Spis treści

SPIS TREŚCI WSTĘP.. .. …. 7 CZĘŚĆ I. UJĘCIE TEORETYCZNE .. …. . 23 ROZDZIAŁ I. TEORIA STABILNOŚCI POLITYCZNEJ W UJĘCIU SENSU LARGO.. .. .. . 25 Wprowadzenie.. .. …. 25 1. Konceptualizacja stabilności politycznej .. …. . 27 1.1. Stabilność jako sposób reagowania na zmiany…. . 30 1.2. Stabilność jako wskaźnik .. …. . 34 1.3. Stabilność jako brak przemocy.. …. 39 1.4. Stabilność jako trwałość rządów.. .. …. .. . 40 1.5. Stabilność jako legitymizacja władzy .. … 41 1.6. Stabilność jako brak strukturalnych zmian .. .. …. . 46 1.7. Stabilność jako wieloaspektowy atrybut polityczny…. 48 1.8. Stabilność w reżimach demokratycznych i niedemokratycznych .. 51 2. Stabilność polityczna w reżimach hybrydalnych.. .. …. 70 3. Typologia stabilności politycznej .. .. …. .. .. . 88 Podsumowanie.. .. .. …. .. .. 94 ROZDZIAŁ II. STABILNOŚĆ POLITYCZNA W UJĘCIU SENSU STRICTO (STABILNOŚĆ RZĄDOWA) .. .. .. 99 Wprowadzenie.. .. .. …. .. .. 99 1. Definicja i charakterystyka stabilności rządowej.. .. …. 100 1.1. Kategoria stabilności rządowej w anglosaskiej literaturze .. .. …. 103 1.2. Stabilność rządowa w ujęciu polskich i ukraińskich badaczy .. .. .. 119 1.3. Stabilność rządowa – próba uporządkowania kategorii .. .. .. .. .. 130 2. Kwantytatywne podejście do ujęcia kategorii stabilności rządu.. .. .. .. 141 2.1. Comparative Political Data Set (CPDS).. .. .. …. . 141 2.2. Worldwide Governance Indicators (WGI).. …. .. .. 149 2.3. Fragile States Index (FSI) i Bertelsmann Transformation Index (BTI) .. .. .. .. .. .. .. …. 151 Podsumowanie .. .. …. . 152 CZĘŚĆ II. BADANIE EMIPRYCZNE.. .. …. .. .. .. 157 ROZDZIAŁ III. PRAWNO-POLITYCZNE UWARUNKOWANIA FUNKCJONOWANIA RZĄDU W UKRAINIE W LATACH 1996-2021.. …. . 159 Wprowadzenie.. .. .. …. .. .. 159 1. Pozycja ustrojowa rządu.. . 160 2. Powołanie Gabinetu Ministrów .. .. .. .. …. .. . 169 3. Odpowiedzialność rządu.. .. .. …. .. .. . 178 4. Kompetencje Gabinetu Ministrów.. .. …. 193 5. Determinanty systemu partyjnego i wyborczego.. .. .. …. 204 6. Uwarunkowania polityczne stabilności rządu w latach 1996-2021 .. . . 209 Podsumowanie.. .. .. …. .. .. .. 223 ROZDZIAŁ IV. STABILNOŚĆ GABINETU MINISTROW UKRAINY W LATACH 1996-2021…. 225 Wprowadzenie .. .. …. .. . 225 1. Konstrukcja narzędzia badawczego stabilności rządowej .. .. .. .. .. .. 226 1.1. Etap pierwszy – konceptualizacja.. .. .. …. .. 227 1.2. Etap drugi – konstrukcja wzoru GSI .. … .. . 231 1.3. Etap trzeci – operacjonalizacja.. .. .. .. …. .. 232 1.4. Etap czwarty – ustalenie skali pomiarowej.. .. …. 233 1.5. Etap piąty – nadanie wag wskaźnikom.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 234 2. Wymiar stabilności Gabinetu Ministrów Ukrainy w latach 1996-2021.. .. 239 2.1. Wskaźnik Legitymizacji rządu W_L .. .. … 239 2.2. Wskaźnik Trwałości rządu W_T .. …. .. .. 259 2.3. Wskaźnik efektywności rządu W_E.. .. …. 277 2.4. Wskaźnik Korupcji W_C .. …. .. .. . 293 Podsumowanie …. .. .. .. . 304 Zakończenie.. .. …. .. 307 Bibliografia .. .. …. .. . 321 Wykaz tabel .. .. .. .. …. .. 347 Wykaz wykresów .. .. .. .. …. . 348