Przegląd Humanistyczny 2025/2 (489)

Pismo recenzowane o profilu interdyscyplinarnym, istniejące od 1957 roku. Adresowane przede wszystkim do środowiska naukowego, nie pomija jednak czytelnika mniej profesjonalnego, zwłaszcza nauczycieli, studentów, inteligencji zainteresowanej problematyką humanistyczną. Publikuje artykuły problemowe (krajowe i zagraniczne) z zakresu różnych dyscyplin humanistycznych: literaturoznawstwa, historii, kulturoznawstwa, socjologii, filozofii, psychologii, językoznawstwa. Zamieszcza również przekłady oraz materiały i przyczynki, dyskusje i polemiki, recenzje i przeglądy. ********* A peer-reviewed journal with an interdisciplinary profile, established in 1957. Primarily aimed at the academic community, it also caters to less professional readers, especially teachers, students and intellectuals interested in humanities issues. It publishes articles (domestic and foreign) on various humanities disciplines: literary studies, history, cultural studies, sociology, philosophy, psychology, and linguistics. It also includes translations, materials and contributions, discussions and polemics, reviews and overviews.

Spis treści

ARTYKUŁY Roman Chymkowski – Różnica płci sprzed binarnej opozycji. Na marginesie Geschlecht Jacques’a Derridy 9 Małgorzata Sobczyk – Pielgrzymowanie kobiet w Japonii w świetle XIX-wiecznego dziennika z podróży Nishimury Misu 23 Brygida Pawłowska-Jądrzyk – O stereotypach związanych ze starością i kreacji postaci panny Marple w powieściach Agathy Christie 39 Anna Hryniewicka – Obraz świata i kultury w świetle korespondencji Marii Grzegorzewskiej w latach 1906–1967 58 Dorota Samborska-Kukuć – „Wskrzesiłaś mnie na mękę i na nowe ciężkie życie”. Kim była dla Reymonta Wanda z Pietkiewiczów Toczyłowska? 75 Kamila Supeł – Gdzie i kiedy urodził się Tomasz Olizarowski? W poszukiwaniu wiarygodnego źródła 90 Bartłomiej Borek – Powinowactwo cieni i kwiatów o zmierzchu Wincentego Korab-Brzozowskiego. Próba interpretacji 108 Jan Kaznowski – Stéphane Mallarmé i jego wiersze okolicznościowe: Rodzina Wrotnowskich 130 Magdalena Idzikowska – „I te zdarzenia zaczęły się powtarzać ciągle” – doświadczenie traumy w Plamie Stanisława Piętaka 147 Łukasz Kożuchowski – Społeczny wymiar religijności w listach i pamiętnikach chłopów Królestwa Polskiego przełomu XIX i XX wieku. Kosmologia, antropologia, grupy wewnątrz- i pozakościelne 163 Karolina Wróbel-Bardzik – Rezerwat ruin Warszawy. Ekologiczne i geologiczne dziedzictwo drugiej wojny światowej 187 Patryk Wiśniewski – Peryferia kategorii kolorów żółtych w polszczyźnie w ujęciu panchronicznym 205 MATERIAŁY I PRZYCZYNKI Henryk Kocój – Poseł francuski Marie Louis Descorches o Konstytucji 3 Maja i głównych przywódcach Sejmu Wielkiego 220 RECENZJE I PRZEGLĄDY Joanna Anczaruk – O współczesnych kryzysach, czyli odczarowanie świata w epoce cyfryzacji widziane oczyma Byung-Chul Hana 229 ********* ARTICLES Roman Chymkowski – Sexual Difference from before the Binary Opposition: Notes on the Margins of Jacques Derrida’s Geschlecht 9 Małgorzata Sobczyk – Women’s Pilgrimages in Japan as Reflected in the 19th-Century Travel Diary of Nishimura Misu 23 Brygida Pawłowska-Jądrzyk – On Stereotypes Related to Old Age and the Creation of the Character of Miss Marple in the Novels of Agatha Christie 39 Anna Hryniewicka – The Image of the World and Culture in the Light of Maria Grzegorzewska’s Correspondence in the Years 1906–1967 58 Dorota Samborska-Kukuć – “You Revived Me for Torment and for a New, Difficult Life”: Who Was Wanda Pietkiewicz Toczyłowska for Reymont? 75 Kamila Supeł – Where and When Was Tomasz Olizarowski Born? In Search of a Reliable Source 90 Bartłomiej Borek – Affinity of Shadows and Flowers at Dusk by Wincenty Korab-Brzozowski: An Interpretation Attempt 108 Jan Kaznowski – Stéphane Mallarmé’s Occasional Verses: The Wrotnowki Family 130 Magdalena Idzikowska – “And These Incidents Began to Repeat Themselves Again and Again”: The Experience of Trauma in Stanisław Piętak’s Plama 147 Łukasz Kożuchowski – The Social Dimension of Religiosity in Letters and Memoirs of Peasants of the Kingdom of Poland at the Turn of the Twentieth Century: Cosmology, Anthropology, Intra- and Extra-Church Groups 163 Karolina Wróbel-Bardzik – Reserve of Warsaw Ruins: Ecological and Geological Heritage of World War II 187 Patryk Wiśniewski – The Peripheries of the Yellow Colours Category in Polish in a Panchronic Perspective 205 MATERIALS AND CONTRIBUTIONS Henryk Kocój – The French Envoy Marie Louis Descorches on the Constitution of 3 May and the Chief Leaders of the Great Sejm 220 REVIEWS AND SURVEYS Joanna Anczaruk – On Contemporary Crises, or the Disenchantment of the World in the Age of Digitalisation Seen through the Eyes of Byung-Chul Han 229