Prawda i nadzieja

Monografia, którą Państwo mają w rękach spełnia oczekiwania. To zapewne powinna być konkluzja mojej opinii. Ale nie mogłem powstrzymać się, żeby od tego zdania nie zacząć. Oczekiwałem informacji na temat komunikacji w relacjach lekarz-pacjent, poszerzonej o komunikację z rodziną pacjenta. Kiedy rozmawiałem ze znakomitym językoznawcą na temat komunikacji (Zdrowy Język) powiedział mi, że lepszym określeniem jest porozumiewanie się. Ono zakłada współpracę, ale właśnie o tym jest ta książka. Przeczytałem ją jednym tchem, przypomniałem sobie wiele sytuacji z mojego zawodowego życia, otworzyłem przestrzeń dla refleksji, uświadomiłem sobie też, że nie uniknąłem błędów. Uczyłem się całe życie i uczyłem się czytając to znakomite, pełne treści, opracowanie. Autor nie pomija żadnego, w mojej opinii, kluczowego tematu z tego zakresu, powołuje się na światowe i polskie piśmiennictwo, poddając je krytycznej analizie i wprzęgając w praktyczne ramy konkretnych sytuacji klinicznych. Znakomity jest, kończący opracowanie przegląd piśmiennictwa, który pozwoli osobom zainteresowanym, a nie wątpię, że będzie to większość czytelników, sięgnąć po te źródła. Analizuje potencjalne błędy komunikacyjne, i co jest zasadniczą wartością monografii, proponuje rozwiązania. To naprawdę sytuacje, z którymi spotykamy się na co dzień, sytuacje, w których właściwy sposób rozmowy determinować może los pacjenta, jego zdrowie, czas trwania i jakość życia. Scenariuszy może być oczywiście więcej, ale te, które są przywoływane, mogą stanowić rodzaj matrycy, w której możemy osadzić nasze prawdziwe, medyczne historie. Ta książka powinna stanowić lekturę obowiązkowa dla wszystkich lekarzy i oczywiście dla studentów medycyny.

Cieszę się, że recenzję tę przygotowuję w dniu, kiedy w czasie posiedzenia Rady Wydziału mojej macierzystej Uczelni przedstawione zostały nowe ramy przedmiotu, którego nieformalnie uczymy oczywiście od dawna, ale dopiero teraz nabiera ono formalnego kształtu – komunikacji medycznej.

Autor opracowania jest absolutnym autorytetem w dziedzinie, o której mówimy, a ja mam tę przyjemność, że wielokrotnie uczestniczyłem w spotkaniach, które prowadził, a czasem nawet wspólnie dyskutowaliśmy co zrobić, aby wzmocnić skuteczność przekazu. Patrząc na Jego zawodową, edukacyjną aktywność nie mam wątpliwości, że i Państwo spotkają Zbyszka Kowalskiego i zrozumieją, że powinniśmy się cieszyć, że swoją wiedzę i doświadczenie ubrał w te przekonujące treści, które pozwolą nam skuteczniej poradzić sobie z trudnym pacjentem (tak – to celowe przejęzyczenie – nie z trudnym pacjentem, bo takich nie ma, a z trudnym problemem, czasem z zakresu porozumiewania się). Jestem o tym głęboko przekonany.