Oriens et Septentrio

Autor analizuje różne problemy z zakresu archeologii, historii i interpretacji tekstów źródłowych. Omawia m.in. historię i architekturę ważnego ośrodka kultowego starożytnego Egiptu w Denderze, historyczne odniesienia tzw. liczby Bestii z biblijnej Apokalipsy św. Jana, a także różne aspekty starożytnych i średniowiecznych dziejów ziem polskich, takie jak geneza imion legendarnych założycieli dynastii Piastów czy pochodzenia nazwy Prusy. Autor łączy perspektywę czynnego archeologa pracującego na wykopaliskach oraz językoznawcy, dla którego podstawą analiz jest słowo pisane. ****** Oriens et Septentrio. Studies and essays on history The author analyzes various research problems in archaeology, history, and in the interpretation of source texts. He discusses – among the others – history and architecture of the important cult center of ancient Egypt at Dendera, the historical references to the so-called Number of the Beast from the biblical Apocalypse of St. John, and various aspects of the ancient and medieval history of Polish lands, such as the origins of the names of the legendary founders of the Piast dynasty and the origins of the name Prussia. The author combines the perspective of an active archaeologist working on excavations with that of a linguist whose analysis is based on the written sources.

Spis treści

Od autora 9 CZĘŚĆ I. Tam, gdzie północ jest wschodem. Dendera Wstęp 13 1. Hathor – Złota Bogini 15 2. Dendera 18 3. Okręg świątynny Hathor 21 4. Wielka świątynia i sąsiednie budowle 24 Dromos i studnie 24 Brama północna 25 Mury z cegły mułowej 25 Mammisi rzymskie 26 Kościół 27 Mammisi Nektanebo 29 „Sanatorium” 29 Wielka świątynia – dane ogólne 30 Pronaos 34 Naos 39 Sala hypostylowa 39 Sala Ofiar 40 Sala Bogów 41 Dziedziniec Nowego Roku 41 Miejsce najświętsze i kaplice 41 Krypty 42 Dach świątyni 42 Ściany zewnętrzne 46 Święte jezioro 49 Świątynia Izydy 49 5. Poza murami okręgu świątynnego 51 6. Dendera dziś 53 7. Strabon, Juwenalis i Dendera 56 8. Po drugiej stronie Nilu 68 9. Obszar starożytnego miasta 72 10. Ze wspomnień podróżników 74 11. Jak doszło do polskich wykopalisk w Denderze 79 12. Kilka słów o przebiegu prac wykopaliskowych 81 13. Praca w Denderze 85 Wybrana bibliografia 87 Summary 90 CZĘŚĆ II. Jeździec i Bestia. Uwagi o Ap 13.18 Wstęp 113 1. Działalność Bestii według Ap 12 i 13 115 2. Bestia w Starym Testamencie 118 3. Objaśnienia obrazu Bestii zawarte w Apokalipsie 119 4. „Liczba Bestii” w dotychczasowych badaniach 123 5. Inne próby ustalenia tożsamości Bestii 133 6. Wespazjan i Domicjan 137 7. Bestia i Nierządnica 143 8. Nowa propozycja interpretacji „liczby Bestii” 146 9. Trajan jako druga Bestia 148 10. Znak Bestii 151 11. Imię 158 12. Trajan i ??µ??? 162 13. Jeździec 167 14. Konkluzja 172 Wybrana bibliografia 177 Summary 181 CZĘŚĆ III. Ze Wschodu na Północ. Miscellanea orientalia et septentrionalia Wstęp 185 1. O prawdomówności Jana Długosza 187 2. O nazwie Prusów, czyli koń a sprawa pruska 193 3. O trzcinach nadbałtyckich i innych 203 4. O Filistynach 215 5. O Słowianach 231 6. O Piaście i Rzepce 242 7. O Dagome iudex 260 Wybrana bibliografia 284 Summary 293 Indeks osób 300 Indeks nazw geograficznych 309 Spis ilustracji 313