Medyczne skutki terroryzmu

Na rynku wydawniczym istnieje szereg cennych publikacji poświęconych zjawisku terroryzmu. „Medyczne skutki terroryzmu” nie są jednak publikacją konkurującą z większością literatury przedmiotu, ponieważ skupiają się na reagowaniu na następstwa zamachów.

Poza pracą służb kontrterrorystycznych i policyjnych miejsce zamachu jest polem działania służb ratowniczych. To także zagadnienia związane z koordynacją działania służb ratowniczych od etapu dysponowania, kierowania akcją ratowniczą, pracą szpitali aż do roli medycyny sądowej w kontekście identyfikacji ofiar i oceny mechanizmów urazu. W publikacji uwzględniono także zagrożenia o charakterze CBRN oraz możliwości cyberataków na sieci teleinformatyczne ochrony zdrowia.

Książka powstała na podstawie doświadczeń autorów, którzy w swoim życiu zawodowym zajmowali się omawianymi zagadnieniami. To praktyczny przewodnik po zasadach reagowania na zaistniałe zdarzenia.

Publikowane materiały pochodzą z bezpośredniej analizy zdarzeń i wymiany doświadczeń z uczestnikami akcji między innymi w Izraelu, Madrycie, Nowym Jorku, Oslo i Londynie, a także ocenie skutków zamachów w rejonie Ghazni w Afganistanie.

W tworzeniu książki ogromną rolę odegrali jej konsultanci, dzięki którym udało się w niej umieścić istotne i ciekawe komentarze. Dr Przemysław Guła do współtworzenia tytułu zaprosił znanych i cenionych specjalistów: Kubę Jałoszyńskiego, Pawła Tarnawskiego, Annę Świątecką, Waldemara Machałę, Odedę Benin-Goren i Krzysztofa Karwana.

Honorowy patronat nad publikacją objął Wojskowy Instytut Medyczny.

Publikacja jest adresowana do osób pracujących nie tylko w systemie ratownictwa medycznego i SOR, lecz także do ratowników straży pożarnej, policjantów oraz osób odpowiedzialnych za reagowanie kryzysowe.

[...] w momencie kończenia wstępnej fazy działań na miejscu zamachu w Oslo centrum dyspozytorskie (…) odbiera pierwszy dramatyczny telefon z informacją o strzelaninie na wyspie Utoya. Pierwszy ambulans zjawia się na pomoście promowym Storoya o godzinie 17.33. W tym miejscu odległość od brzegów wyspy wynosi około 600 m. Załoga wyraźnie słyszy strzały. Część ambulansów zostaje zgrupowana na drugim z pomostów, zapewniającym lepsze możliwości organizacji zbiórki rannych (Utvika), lecz o godzinie 17.55 zostaje ewakuowana przez policję na dalszą odległość, gdyż miejsce zaczynają dosięgać pociski wystrzeliwane z wyspy (…). Działania aktywnego strzelca stanową duże ryzyko dla służb ratowniczych, zwłaszcza w przypadku terenu otwartego.(…) Bez wątpienia akcja na wyspie Utoya ukazała wszelkie możliwe problemy i utrudnienia mogące towarzyszyć podobnym scenariuszom związanym z działaniami aktywnego strzelca. Były nimi: brak kontrolowania sytuacji na miejscu zdarzenia i wynikająca z tego konieczność oczekiwania służb ratunkowych w strefach bezpiecznych, brak wiedzy na temat możliwej skali zdarzenie (…), utrudniony dostęp do poszkodowanych ze względu na barierę wodną, obawa przed oddziaływaniem wtórnym oraz problemy z łącznością […].

Przemysław Guła, Medyczne skutki terroryzmu, s. 54-56

[…] nowe technologie stają się źródłem nowych zagrożeń. Sytuacje takie możemy obserwować w związku z ciągłą rozbudową cyberprzestrzeni i coraz większym uzależnieniem od narzędzi informatycznych w każdym obszarze reagowania, w tym również w szeroko pojętej komunikacji. Nie tylko działania człowieka, ale również sama natura wielokrotnie pokazują, jak łatwo ominąć opracowane przez człowieka mechanizmy i zabezpieczenia (…). A natura, jako bardzo dobry nauczyciel, potrafi stawiać nam coraz to nowe wyzwania. Tylko w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat doszło do wystąpienia epidemii nowych chorób zakaźnych, które za każdym razem w dość dużym stopniu zaskakiwały wszystkich. Czy tylko element zaskoczenia był przyczyną problemów w działaniu, czy może luki w systemowym podejściu do planowania na wypadek zagrożeń stanowiły przyczynę niepowodzeń? (…) Dlaczego, mimo rozwoju nowych technologii, lepszych możliwości wykrywania, diagnostyki, monitorowania, w wielu obszarach nadal pozostajemy bezradni bądź reagujemy z dużym opóźnieniem(…). Niestety niekiedy same narzędzia usprawniające działania stają się jednocześnie źródłem zagrożeń, które dość często bagatelizujemy […]

Anna Świątecka, Medyczne skutki terroryzmu, s. 138-139