Łuk i kołczan

"Łuk i kołczan" to drobiazg, błyskotka, polsko-łaciński tomik epigramatów miłosnych z okresu od XV do XVII wieku. Ich autorami są wybitni poeci renesansu i baroku: Michele Marullo Tarcaniota, włoski kondotier greckiego pochodzenia, neapolitańczyk Jacopo Sannazaro, Jan Kochanowski, poeta polski, ale wykształcony w Italii, wreszcie Walijczyk John Owen. Wszystkich drasnęła strzała Amora, której grot został unurzany nie tyle w miodzie i żółci, ile raczej w poezji antycznej. Źródło owych epigramatów znajdziemy w wierszach Anakreonta, eklogach Wergiliusza, erotykach Katullusa, pieśniach Horacego. Nie ujmuje to jednak wdzięku utworom Marulla i pozostałych autorów. Piosenka jest ta sama, ale śpiewana wciąż na nowo – przecież każda miłosna historia ma własny początek i koniec. "Minuscula Humaniora" to jedyna na polskim rynku wydawniczym dwujęzyczna seria, w której publikowane są niewielkie objętościowo, ale ważne dla historii kultury epok dawnych teksty łacińskiej literatury humanistycznej – pierwsze tłumaczenia i opracowania nieznanych bądź mało znanych polskiemu czytelnikowi tekstów humanistycznych. Oprócz profilu (szerszego niż „Biblioteka Renesansowa” – obejmująca teksty jedynie z obszaru Włoch) serię wyróżnia staranna szata graficzna. O ile polskojęzyczna, nieraz bardzo pikantna poezja miłosna doby renesansu i baroku cieszyła się od dawna zainteresowaniem różnego rodzaju wydawców, o tyle nie da się tego powiedzieć o nowołacińskiej poezji tego rodzaju. Dlatego z radością należy powitać projekt zbioru wczesnonowożytnych łacińskich epigramów miłosnych w wyborze, opracowaniu i przekładzie Ingi Grześczak. (Z recenzji wydawniczej Elwiry Buszewicz) "Łuk i kołczan" wprowadza w obieg naukowy nowe, a w większości w ogóle pierwsze przekłady epigramatów miłosnych wybitnych poetów nowołacińskich. Antologia zawiera teksty łacińskie oraz polskie przekłady czterdziestu epigramatów świadczące o dojrzałym, latami praktyki kształtowanym warsztacie translatorskim Ingi Grześczak. Tłumaczenie jest znakomitym przekładem literackim, który jednak, wbrew przypowieści, choć piękny, pozostaje wierny. (Z recenzji wydawniczej Małgorzaty Ciszewskiej) ****** A Bow and A Quiver. Latin Love Epigrams (15th-18th Century) The book contains a selection of Latin love epigrams from the 15th to the 18th century, written by Michele Marullo, Jacopo Sannazaro, Jan Kochanowski and John Owen. The preface to this bilingual, Latin-Polish edition, contains profiles of these outstanding Renaissance and Baroque poets, as well as Greek and Latin sources of their works.

Spis treści

Przedmowa 10 Michele Marullo Tarcaniota 16 Iacopo Sannazaro 20 Jan Kochanowski 25 John Owen 28 Swawolny syn kapryśnej bogini 30 Łuk i kołczan 35 Neajra i inne 40 Jesteśmy prochem, miłość nasza – dymem 49 Nota edytorska 52 Przypisy 54 Michele Marullo Tarcaniota, Michael Tarchaniota Marullus (1453?–1500) Epigramaty 61 Ad Neaeram (1, 2) / Do Neajry 62 Dido in anulo (1, 11) / Dydo na pierścieniu 64 Ad Neaeram (1, 21) / Do Neajry 66 De Amore (1, 59) / Amor 68 Ad Neaeram (2, 4) / Do Neajry 70 Epitaphium Aurae (2, 7) / Epitafium Aury 72 De Venere (2, 41) / Wenus 74 Ad Neaeram (2, 44) / Do Neajry 76 De Neaerae absentia (3, 24) / Do nieobecnej Neajry 78 Ad Amorem (3, 35) / Do Amora 80 Iacopo Sannazaro, Iacobus Sannazarus (ok. 1456/58–1530) Epigramaty 83 Ad Ninam (1, 6) / Do Niny 84 De Endymione et Luna (1, 18) / Endymion i Luna 88 Ad Venerem (1, 38) / Do Wenus 90 In tumulum Neaerae (1, 41) / Na grób Neajry 92 De Aenea et Didone (1, 51) / Eneasz i Dydona 94 Ad amicam (1, 57) / Do przyjaciółki 96 Ad Vesbiam (1, 59) / Do Wesbii 98 Echo loquitur (1, 65) / Słowa Echo 100 Ad Aeglen (2, 11) / Do Ajgle 102 De Amore fugitivo (2, 52) / Amor uciekinier 104 Dialogus Veneris et Amoris (2, 54) / Rozmowa Wenus z Amorem 106 Jan Kochanowski, Ioannes Cochanovius (ok. 1530–1584) Foricenia 109 De Neaera (4) / Neajra 110 In puellas Venetas (5) / Na weneckie panny 112 Ad Venerem (11) / Do Wenus 114 In Amorem dormientem (19) / Na śpiącego Amora 116 De Neaera (28) / Neajra 118 In Amorem (58) / Na Amora 120 Ad Lesbiam (65) / Do Lesbii 122 In Venerem natantem (77) / Na kąpiącą się Wenus 124 John Owen, Ioannes Audoenus (ok. 1560–1622) Epigramaty 127 Venus (1, 13) / Wenus 128 In Phyllida (1, 25) / Na Filidę 130 Maritus et moechus (1, 38) / Mąż i gach 132 Venus (1, 68) / Wenus 134 Nilo negli occhi, Aetna nel cuore (1, 74) / Nilo negli occhi, Aetna nel cuore 136 De remedio amoris (2, 11) / Lekarstwo na miłość 138 Nudus Amor (2, 88) / Nagi Amor 140 Mars et Venus (4, 107) / Mars i Wenus 142 Amantes (4, 229) / Kochankowie 144 Amatorium (6, 78) / Miłosna zachcianka 146 Arma Cupidinis, arcus et calami (7, 75) / Broń Kupidyna, łuk i strzały 148 Przypisy 150 Bibliografia 158 Wykaz skrótów 163 Skróty ksiąg Pisma świętego 164 Indeks nazw osobowych 165 Spis ilustracji 171