Kwartalnik Pedagogiczny 2025/3 (277)

Ogólnopolski kwartalnik, ukazujący się od 1956 roku, jest recenzowanym czasopismem akademickim poświęconym współczesnym zagadnieniom w dziedzinie badań edukacyjnych, dotyczących funkcjonowania jednostki w społeczeństwie. Powstał z inicjatywy badaczy żywo zainteresowanych problemami współczesnej edukacji i pedagogiki. Służy rozwojowi praktyki edukacyjnej i promuje nowatorskie badania. Autorami tekstów pisanych w języku polskim lub angielskim są wybitni polscy i zagraniczni specjaliści. Misją czasopisma jest upowszechnianie najnowszych, oryginalnych wyników badań dotyczących edukacji i jej uwarunkowań oraz pedagogiki w Polsce, krajach europejskich i na świecie. Prezentuje badania, których celem jest rozwój tych obszarów wiedzy oraz poszukiwanie rozwiązań aktualnych problemów. Poruszane tematy obejmują zarówno współczesne wyzwania edukacyjne, jak i nowe perspektywy w rozumieniu oraz praktykowaniu pedagogiki. Kwartalnik publikuje oryginalne teksty w formie studiów teoretycznych, recenzji i artykułów badawczych dotyczących edukacji i jej uwarunkowań w Polsce i na świecie. Prezentowane materiały dotyczą różnych subdyscyplin pedagogiki, m.in. pedeutologii, andragogiki, historii wychowania, pedagogiki społecznej, dydaktyki, psychologii i filozofii edukacji, a także wychowania estetycznego. Ponadto czasopismo zawiera pogłębione analizy teoretyczne, wyniki badań empirycznych oraz praktyczne wskazówki dotyczące edukacji, a także artykuły polemiczne, recenzje książek oraz sprawozdania z ważnych regionalnych i międzynarodowych wydarzeń naukowych. Kwartalnik publikuje także numery specjalne poświęcone tematyce wpływu kontekstu globalnego, europejskiego i regionalnego na badania nad edukacją i podejmowane przez nią tematy. Prezentuje prace zarówno polskich, jak i zagranicznych autorów związanych z obszarem badań nad edukacją, a także przedstawicieli innych dyscyplin naukowych. Na łamach czasopisma konfrontowane są bowiem perspektywy, z jakich na te same bądź zbliżone zagadnienia z zakresu pedagogiki spoglądają przedstawiciele różnych dziedzin nauki. Kwartalnik stwarza przestrzeń do dyskusji opartej na różnych perspektywach odnoszących się do zagadnień pedagogicznych. Czasopismo łączy przedstawicieli nauk społecznych i humanistycznych, aby zapewnić wgląd w kwestie związane z pedagogiką, edukacją, badaniami i praktyką edukacyjną. ********* Founded in 1956, the quarterly is a peer-reviewed academic journal dedicated to contemporary issues in the field of educational research. The journal serves to advance the field of educational practices and promotes cutting-edge research. The quarterly publishes original texts in the form of theoretical studies, reviews and research papers on education and its conditions in Poland and globally. Additionally, the journal contains polemical articles, book reviews and reports on important regional and international scientific events. Articles are written in Polish and English. The quarterly publish too special issues dedicated to research on the effect of the global, European, and regional contexts on the education research, the problems it undertakes, and the research it conducts. The journal present submissions from both Polish and foreign authors related to the field of education research, as well as representatives of other scientific disciplines. The quarterly provide space for discussion based on different perspectives pertaining to pedagogical issues. The journal bring the representatives of social sciences and humanities together to provide insight on issues related to pedagogy, education, educational research, and educational practice.

Spis treści

Rafał Godoń – Wstęp 7 ARTYKUŁY Andrzej Radziewicz-Winnicki – Instynkt, poryw intelektualny i wyjątkowy talent egzemplifikujące dzieła Lecha Witkowskiego 9 Stefan M. Kwiatkowski – Kalejdoskop relacji: mistrz–uczeń 21 Anna Wiłkomirska – Jeśli pedagogika jest na serio – to jest krytyczna 33 Krzysztof Maliszewski – Eksplozja pojęcia – przebudzenie wyobraźni teoretycznej (w pedagogice, edukacji i nie tylko) 47 Maria Reut – Bardzo praktyczna obrona pedagogicznej teoretyczności, czyli: czy będziesz wiedział, co czytałeś („czy będziesz wiedział, co przeżyłeś?”) 61 Jan Rutkowski – Lech Witkowski pod stopami, czyli rozważania o autorytecie, tradycji i lataniu 71 Antonia Sochaczewska – Przebudzenie czy dostosowanie? Refleksje o normalizującej roli prawdy w pedagogice w perspektywie myśli Michela Foucaulta i Simone de Beauvoir 81 Rafał Godoń – O popularyzacji i przebudzeniu (na przykładzie pedagogicznego ujęcia problemu tożsamości człowieka) 93 Noty o Autorach 107 ********* Rafał Godoń – Introduction 7 ARTICLES Andrzej Radziewicz-Winnicki – Instinct, intellectual drive and exceptional talent embodying Lech Witkowski’s works 9 Stefan M. Kwiatkowski – Kaleidoscope of relationships: Master–Disciple 21 Anna Wiłkomirska – If pedagogy is serious – then it is critical 33 Krzysztof Maliszewski – Explosion of the concept – the awakening of theoretical imagination (in pedagogy, education, and beyond) 47 Maria Reut – A very practical defence of pedagogical theoreticity, or: will you know what you have read (“will you know what you have experienced?”) 61 Jan Rutkowski – Lech Witkowski underfoot, or reflections on authority, tradition, and flying 71 Antonia Sochaczewska – Awakening or adaptation? Reflections on the normalising role of truth in education from the perspective of the thought of Michel Foucault and Simone de Beauvoir 81 Rafał Godoń – On popularisation and awakening (using the example of the pedagogical approach to the problem of human identity) 93 Contributors to this issue 107