Gorączka u dzieci

Publikacja zawiera aktualną wiedzę na temat mechanizmów termoregulacji i roli reakcji gorączkowej u człowieka w wieku rozwojowym. Zagadnienia omówiono zarówno od strony patofizjologii, jak i kliniki wraz z uwzględnieniem obowiązujących zasad postępowania lekarskiego. Autorzy zwracają szczególną uwagę na nadal liczne przypadki tradycyjnie niewłaściwego podejścia do roli gorączki (m.in. fever phobia) i jej znaczenia diagnostycznego u chorych dzieci w różnym wieku oraz na nieprawidłowe metody postępowania z gorączkującymi dziećmi.

Spis treści

Przedmowa 6 1. Termoregulacja – Bogdan Sadowski, Ewa Szczepańska-Sadowska 11 Ogólne zasady regulacji temperatury ciała 11 Wytwarzanie ciepła 13 Termogeneza 14 Termogeneza obligatoryjna 14 Termogeneza drżeniowa 15 Termogeneza bezdrżeniowa 16 Czynność brunatnej tkanki tłuszczowej w zależności od warunków termicznych środowiska 16 Rola trijodotyroniny w czynności brunatnej tkanki tłuszczowej 18 Oddawanie ciepła i ochrona przed hipertermią 18 Zróżnicowanie temperatury w różnych częściach ciała 19 Mózgowe mechanizmy regulujące temperaturę ciała 20 Termorecepcja 20 Ośrodek termoregulacji 21 Jądro grzbietowo-przyśrodkowe podwzgórza 23 Obszary termoregulacyjne śródmózgowia 23 Sterowanie narządami efektorowymi termoregulacji 24 Skóra jako narząd termoregulacyjny 24 Czynność termorecepcyjna skóry 25 Rola naczyń krwionośnych skóry w termoregulacji 25 Wydzielanie potu 27 Mechanizmy stabilizujące temperaturę ciała 28 Przystosowanie organizmu do niskiej i wysokiej temperatury otoczenia 31 Zmiany czynności układu krążenia 31 Adaptacja komórkowa do hipertermii 32 Mechanizm przestrojenia poziomu termoregulacji w stanie gorączki 32 Termoregulacja we wczesnym okresie życia 34 Termoregulacja u płodu 34 Niebezpieczeństwo hipertermii 34 Termoregulacja u noworodków 35 Rola brunatnej tkanki tłuszczowej 35 Utrata ciepła u noworodka 36 Termoregulacja u noworodków przedwcześnie urodzonych 37 Termoregulacja a sen: różnice między noworodkami a dorosłymi 37 Termoregulacja u dzieci 39 2. Gorączka – Jacek Grygalewicz 43 Gorączka – synonim choroby 43 Temperatura ciała 44 Pomiar temperatury ciała 45 Pora i miejsce mierzenia temperatury ciała 46 Temperatura ciała u dzieci 47 Mechanizm powstawania gorączki (pirogeneza) 48 Endogenna antypireza 53 Gorączka a hipertermia 56 Anapireksja i hipotermia 57 Kliniczny obraz i przebieg gorączki 58 Znaczenie gorączki dla chorego z infekcją 60 Niepożądane skutki gorączki 60 Gorączka – zjawisko korzystne? 60 Gorączka przedłużona i gorączka niejasnego pochodzenia (fever of unknown origin, FUO) 63 Gorączka niejasnego pochodzenia w grupie niemowląt i młodszych dzieci 67 3. Postępowanie przeciwgorączkowe– Andrzej Radzikowski 73 Czy należy zwalczać gorączkę? 73 Dlaczego obniżamy gorączkę? 74 Postępowanie przeciwgorączkowe 76 Ochładzanie 76 Leki przeciwgorączkowe 76 Paracetamol 77 Ibuprofen 85 4. Drgawki gorączkowe – Krystyna Szymańska 96 Definicje 96 Epidemiologia 97 Patogeneza 98 Zespoły neurologiczne związane z drgawkami gorączkowymi 99 Padaczka uogólniona z drgawkami gorączkowymi plus (GEFS+) 100 Ciężka miokloniczna padaczka niemowląt (zespół Dravet) 101 Przyśrodkowe stwardnienie płata skroniowego 101 Diagnostyka 102 Leczenie 104 Skorowidz 107